Phải có đủ nguồn điện để giữ chân ‘đại bàng AI’

Trong số các dự án trung tâm dữ liệu (datacenter - DC) quy mô lớn ở TPHCM có thể kể là DC ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trị giá 2 tỉ USD tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung. Bên cạnh đó là hàng loạt dự án đã và đang được triển khai như DC của Viettel với công suất 140 MW; dự án DC siêu quy mô của CMC với tổng vốn hơn 6.260 tỉ đồng, công suất 30 MW; kế hoạch đầu tư 500 triệu USD của Evolution Data Centres tại Khu công nghệ cao TPHCM.

Theo báo cáo Triển vọng trung tâm dữ liệu toàn cầu năm 2026 của tập đoàn dịch vụ bất động sản và quản lý đầu tư Jones Lang LaSalle Incorporated (JLL), tổng công suất trung tâm dữ liệu toàn cầu dự kiến tăng gần gấp đôi, từ 103 GW lên 200 GW vào năm 2030. Khối lượng công việc liên quan đến AI được dự báo sẽ chiếm tới 50% tổng công suất trung tâm dữ liệu toàn cầu vào thời điểm đó ^(*).

Cách đây khoảng 10 năm, công suất của đa số DC thường dưới 10 MW. Thế nhưng hiện nay, các dự án xây dựng DC mới thường có công suất lên đến 100 MW và theo JLL, trong tương lai không xa thì con số phổ biến có thể là 300 MW đến 500 MW.

Sở dĩ có sự khác biệt lớn này là do trung tâm dữ liệu thông thường chủ yếu xử lý dựa trên bộ vi xử lý trung tâm (CPU), ít tính toán song song nên lượng điện tiêu thụ thấp và ổn định hơn. Trong khi AI dựa vào GPU/TPU (chip chuyên dụng cho xử lý tác vụ AI và học máy-Machine Learning) với hàng ngàn card chạy tối đa tải liên tục nên rất nóng, do đó nhu cầu điện cho tính toán lẫn làm mát cũng tăng theo cấp số nhân.

Có thể lấy ví dụ minh họa dễ hiểu, một truy vấn ChatGPT hay Gemini có thể tốn đến 2,9 Wh điện, gấp 10 lần một yêu cầu tìm kiếm bằng Google chỉ khoảng 0,3 Wh. Card đồ họa (GPU) NVIDIA A100 tiêu thụ khoảng 400W điện, H100 tiêu thụ đến 700W mỗi card. Như vậy, một tủ server (rack) AI có từ 8 đến16 GPU cần 40 đến100 kW điện. Các máy chủ chạy mô hình huấn luyện AI thì lượng điện tiêu tốn phải tính bằng MWh.

Dữ liệu thực tế giai đoạn 2024 - 2025 cho thấy một trung tâm dữ liệu AI lớn có thể tiêu thụ 50 - 150 MW, tương đương lượng điện tiêu thụ của hàng chục đến trăm ngàn hộ gia đình. Trên quy mô toàn cầu, các trung tâm dữ liệu đã tiêu thụ 415 TWh điện trong năm 2024 và dự báo tăng đến 945 TWh vào năm 2030, phần lớn sự tăng trưởng này do tiêu thụ điện từ các trung tâm dữ liệu AI.

Thị trường DC dành cho AI vẫn đang tăng trưởng rất nhanh trên toàn cầu. Đây là các dự án đầu tư được nhiều nước mở rộng cửa chào đón vì đáp ứng đúng nhu cầu chuyển đổi số, tuy nhiên cũng vì vậy mà mức độ cạnh tranh thu hút đầu tư cũng tăng lên rất cao, đặc biệt là ở khu vực Đông Nam Á.

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt đó, để duy trì lợi thế thu hút "đại bàng" AI vào TPHCM, hay rộng hơn là cả Việt Nam, thì phải sớm tính đến việc bổ sung nguồn cung cấp điện đủ cho các DC. Đây là một bài toán khó và cần phải giải sớm vì tiêu chí đầu tiên nhà đầu tư đặt khi khi xúc tiến dự án trung tâm dữ liệu AI là nguồn điện có đầy đủ và ổn định hay không.

---------------------------

(*) https://www.jll.com/en-us/insights/ai-energy-consumption-challenge-data-centers-innovate