Đưa tài sản mã hóa vào diện kiểm soát rửa tiền

Sáng 14/7, tại phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Tại phiên họp, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn trình bày về tờ trình sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Trong đó, dự án luật bổ sung quy định về trạng thái đầu tư của Việt Nam, đầu tư quốc tế của Việt Nam nhằm tạo cơ sở để NHNN thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ thành viên của tổ chức tiền tệ quốc tế và số liệu này cũng góp phần quan trọng để NHNN cùng các cơ quan quản lý thực hiện công tác điều hành chính sách tiền tệ, tỷ giá và chính sách kinh tế vĩ mô khác.

Bên cạnh đó, đối với Luật Các tổ chức tín dụng lần này tập trung bổ sung nội dung "đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ".

Một trong những nội dung thu hút được sự quan tâm đó là đưa dịch vụ tài sản mã hóa (crypto) vào danh sách đối tượng báo cáo bắt buộc tại dự thảo Luật Phòng, chống rửa tiền.

Thống đốc nêu rõ, điểm mới cốt lõi của dự thảo sửa đổi là việc bổ sung khái niệm "chủ sở hữu hưởng lợi" và đưa "dịch vụ tài sản mã hóa" vào diện đối tượng phải báo cáo.

Bộ Tài chính được giao trọng trách chịu trách nhiệm chính trong việc thanh tra, giám sát đối với các đối tượng thuộc lĩnh vực dịch vụ tài sản mã hóa này.

Để triển khai hiệu quả, dự thảo luật mới sẽ kiểm soát chặt chẽ thông qua các biện pháp. Thứ nhất, các tổ chức cung ứng dịch vụ tài sản mã hóa buộc phải xác minh danh tính thực tế của người dùng. Thứ hai, toàn bộ lịch sử giao dịch phải được lưu trữ đầy đủ dưới dạng bản giấy hoặc điện tử để phục vụ công tác điều tra khi cần thiết. Thứ ba, bổ sung các quy định pháp lý mạnh mẽ nhằm bảo vệ an toàn cho người báo cáo, tố giác các hành vi rửa tiền bằng tài sản mã hóa.

Mặc dù chủ trương đưa tài sản mã hóa vào tầm ngắm nhận được sự đồng thuận cao, cơ quan thẩm tra là Ủy ban Kinh tế và Tài chính vẫn đặt ra nhiều lưu ý quan trọng về tính khả thi.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị, cơ quan soạn thảo cần làm rõ khái niệm, phạm vi thế nào là "tài sản mã hóa" để đồng bộ với các quy định pháp luật khác. Đồng thời, cần đánh giá kỹ lưỡng chi phí tuân thủ của các doanh nghiệp khi áp dụng định nghĩa mới về "chủ sở hữu hưởng lợi".

Các cụm từ mang tính định tính như "quyền kiểm soát trên thực tế", "thực sự chi phối" hay "hưởng lợi từ giao dịch" cần được lượng hóa chi tiết bằng các tiêu chí rõ ràng để tránh chồng chéo hoặc tạo ra rào cản khi thực thi.

Trong khi đó, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng lưu ý, Chính phủ cần xây dựng một cơ chế phối hợp nhuần nhuyễn, phân định rõ ràng trách nhiệm thanh tra, chia sẻ thông tin giữa NHNN, Bộ Tài chính, Bộ Công an và Thanh tra Chính phủ theo đúng các khuyến nghị quốc tế.

Các dự án luật quan trọng này sẽ được Chính phủ hoàn thiện hồ sơ để gửi Quốc hội trước ngày 20/7.