Gửi bình luận
Viện Chiến lược Phát triển Kinh tế số
Chiều 2/3, làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương về xây dựng Nghị quyết của Trung ương đối với giải pháp chiến lược thúc đẩy tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên gắn với xác lập mô hình tăng trưởng mới, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu phải đặt vấn đề ở tầm lịch sử và tư duy phát triển.
Nghị quyết này phải là "bản thiết kế tổng thể" cho mô hình tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên của Việt Nam đến năm 2045, thể hiện quyết tâm chiến lược và lựa chọn có tính lịch sử nhằm hiện thực hóa khát vọng phát triển của đất nước.
Tổng Bí thư khẳng định, tăng trưởng đó phải bảo đảm ổn định, có chất lượng, bao trùm, xanh và tự chủ; kiên quyết không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, không đánh đổi ổn định vĩ mô, môi trường và tiến bộ xã hội. Tăng trưởng hôm nay không được làm tổn hại đến nền tảng phát triển của ngày mai, không làm suy giảm nguồn lực cho thế hệ tương lai. Đây phải được xác định là kim chỉ nam cho hành động, để toàn bộ hệ thống chính trị thống nhất nhận thức, đồng bộ trong tổ chức thực hiện, bảo đảm Nghị quyết được triển khai nhất quán, hiệu quả và bền vững.
Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, việc xác lập mô hình tăng trưởng mới phải tiếp tục được làm rõ hơn cả về nội hàm và phương thức triển khai. Đây không phải là sự điều chỉnh cục bộ chính sách, mà là bước chuyển mang tính hệ thống, đòi hỏi phải chuyển đổi căn bản về cấu trúc động lực của nền kinh tế. Theo đó, cần thay đổi "động cơ" phát triển chứ không chỉ điều chỉnh cách thức vận hành.
Sự chuyển đổi này phải được thực hiện đồng bộ, xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương, từ khu vực công đến khu vực tư nhân; từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo để hình thành một nền kinh tế hiện đại, năng suất cao, có khả năng cạnh tranh toàn cầu. Mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, hướng tới việc nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nền kinh tế; tạo ra sức sản xuất và phương thức sản xuất mới chất lượng cao.
Theo định hướng được nêu tại cuộc làm việc, các trụ cột của mô hình tăng trưởng mới bao gồm kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Tiến trình công nghiệp hóa cần được tái định hình theo hướng công nghệ cao, sản xuất thông minh, làm chủ công nghệ và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Hội nhập quốc tế phải chuyển sang chủ động, có chọn lọc, gắn với nâng cao nội lực và vị thế của doanh nghiệp Việt Nam.
Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh yêu cầu thiết lập cấu trúc kinh tế hài hòa giữa các khu vực. Kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, tiên phong, dẫn dắt; kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất; thị trường trong nước và xuất khẩu là động lực kép quan trọng. Thị trường trong nước trên 100 triệu dân phải trở thành trụ cột bền vững của tăng trưởng, gắn với phát triển đồng bộ các loại thị trường, nâng cao thu nhập và kích thích tiêu dùng hiện đại.
Không gian phát triển quốc gia cần được tổ chức lại theo hướng liên kết vùng thực chất, tập trung nguồn lực cho các cực tăng trưởng, các hành lang kinh tế, trung tâm tài chính, đổi mới sáng tạo và khai thác hiệu quả không gian biển, đô thị và kinh tế số. Việc xác lập mô hình tăng trưởng mới vì vậy không chỉ là câu chuyện của một số ngành, lĩnh vực, mà là quá trình chuyển đổi toàn diện, đồng bộ và lâu dài của nền kinh tế.
Tổng Bí thư Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh, mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên chỉ có ý nghĩa khi được đặt trong khuôn khổ ổn định, an toàn và bền vững. Tăng trưởng cao không đồng nghĩa với nới lỏng kỷ luật vĩ mô, càng không thể đánh đổi bằng lạm phát, bong bóng tài sản hay nợ công mất kiểm soát. Chính sách tài khóa và tiền tệ phải được phối hợp chặt chẽ, bảo đảm kiểm soát lạm phát, giữ vững các cân đối lớn của nền kinh tế và xác định rõ các ngưỡng an toàn vĩ mô.
Theo định hướng của Tổng Bí thư, mọi quyết định liên quan đến tăng trưởng đều phải được cân nhắc trên cơ sở tương quan giữa rủi ro và khả năng chống chịu của nền kinh tế. Điều đó đòi hỏi phải nâng cao năng lực dự báo, điều hành linh hoạt, bám sát thực tiễn; kiểm soát chặt chẽ các rủi ro về tài chính, tiền tệ, nợ công; đồng thời chủ động ứng phó với biến động địa chính trị, thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Một yêu cầu xuyên suốt được đặt ra là quán triệt nguyên tắc hạch toán kinh tế và phân bổ nguồn lực theo hiệu quả. Mọi nguồn lực của quốc gia- từ ngân sách, đất đai, tài nguyên đến vốn tín dụng và tài sản công- phải được tính đúng, tính đủ, phân bổ theo hiệu quả và gắn với trách nhiệm giải trình. Tăng trưởng cao chỉ có thể bền vững khi nguồn lực được sử dụng đúng mục tiêu, đúng đối tượng và tạo ra giá trị gia tăng thực chất cho nền kinh tế, người dân được thụ hưởng.
Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh, tăng trưởng phải đi đôi với nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống nhân dân, tạo thêm việc làm, giảm thất nghiệp, giảm chênh lệch giàu nghèo và bảo vệ môi trường. Phát triển kinh tế cần gắn chặt với bảo đảm an sinh xã hội, củng cố quốc phòng- an ninh và triển khai hiệu quả đường lối đối ngoại, qua đó giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển lâu dài.
Như vậy, tăng trưởng 10% trở lên không phải là sự gia tăng thuần túy về quy mô, mà phải là quá trình phát triển có kiểm soát, có chất lượng và có trách nhiệm, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng nhanh với yêu cầu ổn định, công bằng và bền vững.
Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, yếu tố quyết định nằm ở kỷ luật thực thi và cơ chế tổ chức thực hiện. Nghị quyết không chỉ dừng lại ở định hướng, mà phải trở thành kim chỉ nam cho hành động, bảo đảm toàn bộ hệ thống chính trị thống nhất nhận thức, đồng bộ trong triển khai và nhất quán trong tổ chức thực hiện.
Theo đó, cần đổi mới mạnh mẽ, thực chất khâu tổ chức thực hiện, chuyển từ "đúng về chủ trương" sang "đúng và hiệu quả trong hành động". Quản lý phải hướng tới kết quả đầu ra, gắn mục tiêu tăng trưởng với trách nhiệm cụ thể của từng cấp, từng ngành, từng địa phương. Đề cao vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu, khắc phục tình trạng trì trệ, né tránh, sợ trách nhiệm; xóa bỏ tâm lý an toàn, tư duy nhiệm kỳ và cách làm cục bộ.
Tổng Bí thư yêu cầu thiết lập hệ thống lãnh đạo, quản trị và giám sát đồng bộ, có khả năng huy động toàn xã hội vào thực hiện mục tiêu phát triển. Tăng trưởng 10% trở lên chỉ có thể đạt được khi có sự lãnh đạo vững chắc của Đảng, quản trị hiệu quả, phân cấp rõ ràng và môi trường liêm chính, minh bạch, tạo dựng niềm tin của người dân và doanh nghiệp.
Cùng với đó, cần tạo sự chuyển biến căn bản về tư duy phát triển trong toàn hệ thống chính trị và xã hội, coi tăng trưởng nhanh và bền vững không chỉ là chỉ tiêu kinh tế, mà là nhiệm vụ chính trị trung tâm, cấp bách, mang ý nghĩa chiến lược. Hành động phải đồng bộ, phân công rõ ràng, phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương, giữa Nhà nước và doanh nghiệp, giữa các khu vực kinh tế.
Chỉ khi "bản thiết kế tổng thể" được cụ thể hóa thành cơ chế, chính sách và chương trình hành động cụ thể, gắn với trách nhiệm và kết quả, mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên mới có thể chuyển hóa từ ý chí chính trị thành thành tựu thực tiễn, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển lâu dài đến năm 2045.
Mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên không chỉ là một chỉ tiêu kinh tế, mà là quyết tâm chiến lược có ý nghĩa lịch sử đối với chặng đường phát triển đến năm 2045. "Bản thiết kế tổng thể" cho mô hình tăng trưởng mới đòi hỏi sự thống nhất cao về nhận thức, sự đồng bộ trong hành động và kỷ luật nghiêm trong tổ chức thực thi. Tăng trưởng nhanh phải đi đôi với ổn định, chất lượng, bao trùm và bền vững; không đánh đổi ổn định vĩ mô, môi trường và tiến bộ xã hội lấy tăng trưởng đơn thuần. Khi mọi nguồn lực được hạch toán đúng, phân bổ theo hiệu quả; khi trách nhiệm người đứng đầu được đề cao và hệ thống chính trị vận hành thông suốt, mục tiêu tăng trưởng từ 10% sẽ không chỉ là ý chí chính trị, mà sẽ trở thành kết quả thực tiễn, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển lâu dài của đất nước.
