Nền kinh tế phụ kiện sắp lên bàn làm việc của bạn như một robot trợ lý

Các công ty công nghệ phải làm gì để thu hút sự chú ý của người dùng?

Bạn đã nghe nói về Nền kinh tế phụ kiện chưa (attachment economy)? Đó là bước tiến hóa tiếp theo của Nền kinh tế chú ý (attention economy).

Khái niệm “Nền kinh tế chú ý” lần đầu tiên được nhà kinh tế học Herbert A. Simon nêu ra vào năm 1971. Ông cho rằng “sự giàu có về thông tin sẽ dẫn đến sự nghèo nàn về sự chú ý” (a wealth of information creates a poverty of attention). Ý tưởng này lần đầu tiên được áp dụng cho truyền hình và quảng cáo, nhưng thực sự trở nên quan trọng trong thế kỷ này với sự xuất hiện của mạng xã hội.

Facebook, Instagram, YouTube, TikTok và các mạng xã hội khác hoàn toàn dựa trên ý tưởng về Nền kinh tế chú ý. Chúng cung cấp tính năng cuộn vô hạn và thông báo đẩy để tối đa hóa tỷ lệ thời gian người dùng dành cho màn hình bằng cách sử dụng các thuật toán được tối ưu hóa để thu hút và giữ sự chú ý.

Chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa của một giai đoạn mới trong Nền kinh tế chú ý, được gọi là Nền kinh tế phụ kiện. Việc chỉ thu hút sự chú ý thôi không còn đủ để chiến thắng trong cuộc cạnh tranh toàn cầu giành giật thời gian của người dùng. Các công ty hiện nay nhìn thấy cơ hội sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao chatbot và robot của họ bằng cách tạo ra những cá tính được thiết kế để thu hút sự gắn kết cảm xúc của chúng ta.

Chúng ta đã thấy một thế hệ sản phẩm phần mềm Nền kinh tế chú ý trực tuyến mới. Tất cả chúng, bao gồm Replika, Character.AI, Talkie AI, Candy AI, Nomi AI, Kindroid, Chai AI và Romantic AI, đều dựa trên việc giả mạo những đặc điểm của con người để chiếm đoạt cảm xúc của người dùng nhằm mang lại lợi ích cho các công ty bán gói dịch vụ.

Các sản phẩm Nền kinh tế phụ kiện dựa trên phần cứng hiện đã tồn tại trên thị trường và trong lý thuyết. Trong năm qua, các sản phẩm phần cứng AI được thiết kế rõ ràng để thúc đẩy sự gắn kết cảm xúc đã xuất hiện; Chúng bao gồm Moflin của Casio, Unee của Mission AI, Euvola, Tuya Smart và Fuzozo của Robopoet, cùng với các thiết bị Cocomo và INU của Ludens AI.

Cho đến nay, thị trường phần cứng của Nền kinh tế phụ kiện vẫn chưa thể trở nên phổ biến. Hầu hết các sản phẩm đều là những món đồ chơi hoặc vật phẩm mới lạ, được thiết kế độc quyền như “bạn đồng hành” hoặc “thú cưng”. Chúng không thực sự hữu ích cho công việc.

Một trong những sản phẩm phần cứng thú vị hơn cả trong nền kinh tế phụ kiện là Honor Robot Phone, được ra mắt vào ngày 1 tháng 3. Đây là nỗ lực đầu tiên đưa điện thoại thông minh vào nền kinh tế phụ kiện.

Honor Robot Phone là một điện thoại thông minh Android với tính năng camera gập mở hoạt động giống như DJI Osmo Pocket 4 (một loại video camera dành cho người sáng tạo nội dung số). Khi được mở ra khỏi ngăn chứa, nó là một camera 200 megapixel có tay cầm chống rung sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để mô phỏng các phản ứng với những gì nó giả vờ nhìn thấy qua camera.

Điện thoại mô phỏng khả năng tự thể hiện bằng cách xoay, nghiêng, gật đầu, lắc và các “cử chỉ” khác. Ví dụ, nó có thể “gật đầu” đồng ý khi bạn nói chuyện với nó hoặc nói “không” bằng cách “lắc đầu”. Nó có thể “nhảy múa” theo nhạc và mô phỏng các loại ngôn ngữ cơ thể khác mà con người có thể nhận biết được.

Honor quảng cáo sản phẩm này như một sinh vật có tri giác, nhìn thế giới xung quanh với sự thích thú và ngạc nhiên, và dự định bắt đầu bán điện thoại vào nửa cuối năm 2026.

Giai đoạn tiếp theo của phần cứng trong Nền kinh tế phụ kiện sẽ là robot để bàn. Chúng sẽ giả lập trí tuệ cảm xúc và thể hiện các đặc điểm tính cách được lập trình thông qua trí tuệ nhân tạo, giống như các thiết bị “bạn đồng hành”. Nhưng chúng cũng sẽ hữu ích. Các công ty lớn đang nghiên cứu và chế tạo các nguyên mẫu robot để bàn sử dụng trí tuệ nhân tạo.

ELEGNT của Apple

Các nguyên mẫu thử nghiệm của Apple giống với chiếc đèn bàn Luxo Jr. nổi tiếng của Pixar (Luxo Jr. là nhân vật đèn bàn hoạt hình máy tính mang tính biểu tượng, đồng thời là linh vật chính thức của Pixar Animation Studios, xuất hiện trong logo từ năm 1995). Về cơ bản, các nguyên mẫu là một chiếc đèn trên một cánh tay khớp nối với một đế có thể di chuyển, gật đầu, lắc, cúi chào và truyền đạt các cử chỉ ngôn ngữ cơ thể dễ nhận biết.

J595 của Apple. Apple cũng đang nghiên cứu một sản phẩm robot để bàn có tên gọi nội bộ là Dự án J595. Thiết bị này được mô tả là một chiếc iPad gắn trên một cánh tay cơ khí có khớp nối trên một đế chạy phiên bản Siri tích hợp trí tuệ nhân tạo trong tương lai. Màn hình sẽ hướng về phía bạn trong các cuộc gọi FaceTime, thể hiện cảm xúc trên “khuôn mặt” ảo và thể hiện “ngôn ngữ cơ thể” hạn chế bằng cánh tay của nó.

Thiết bị này không chỉ cung cấp giao diện giọng nói cho trí tuệ nhân tạo và thực hiện nhiều chức năng tương tự như iPad, mà còn có thể đóng vai trò là trung tâm tự động hóa nhà cửa.

Màn hình máy tính để bàn robot này sẽ chạy một hệ điều hành mới có tên mã là “Charismatic”, mà chúng ta có thể giả định rằng nó có thể cung cấp năng lượng cho toàn bộ các thiết bị thuộc nền kinh tế phụ kiện.

Dự án J595 do cựu giám đốc Apple Watch, Kevin Lynch, đứng đầu và Apple đang nhắm đến việc ra mắt vào năm 2027.

Khái niệm AI Workmate của Lenovo

Đầu tháng 3/2026, Lenovo đã công bố một thiết bị chứng minh khái niệm có tên là AI Workmate Concept. Về cơ bản, đó là một vật thể tròn màu đen có kích thước bằng quả bóng mềm được gắn vào một cánh tay robot. Robot này có một khuôn mặt trên màn hình (bao gồm cả ria mép, vì một lý do nào đó) có thể thể hiện các biểu cảm trên khuôn mặt. Dựa trên các bản demo, thiết bị này có máy chiếu có thể hiển thị thông tin trên màn hình máy tính hoặc tường gần đó. Nó được kết nối với mạng lưới của công ty và có vẻ hoạt động như một trợ lý ảo, nghĩa là nó có thể tự động tìm kiếm thông tin dựa trên các cuộc hội thoại mà nó nghe được hoặc tương tác trực tiếp bằng giọng nói của người dùng. Nó cũng có thể chấp nhận đầu vào dưới dạng cử chỉ tay hoặc lời nhắc được gõ.

Khái niệm Workmate AI của Lenovo cũng có tính năng quét, vì vậy nó có thể quét các tài liệu hoặc chữ ký bạn viết trên giấy và tích hợp chúng thành dữ liệu kỹ thuật số để được xử lý bởi AI, in ra hoặc thêm vào các bài thuyết trình.

Thiết bị này không thực hiện bất kỳ công việc mới nào ngoài những chức năng AI thông thường. Điểm khác biệt là nó có một “tính cách” được thiết kế để khiến bạn cảm thấy như nó là một thực thể có tri giác đang giúp đỡ và kết bạn với bạn.

Robot thú cưng mini OLED AI

Robot thú cưng mini OLED AI (OLED AI Mini PetBot) là một ý tưởng robot để bàn đồng hành khác, được tạo ra bởi Samsung Display (bộ phận sản xuất màn hình của Samsung).

Robot được xây dựng xung quanh một màn hình OLED tròn 1,34 inch đóng vai trò là “khuôn mặt” của nó. Mini PetBot phản hồi cả đầu vào giọng nói và cảm ứng, và khuôn mặt OLED tròn của nó hiển thị các biểu cảm hoạt hình thay đổi theo thời gian thực dựa trên tương tác của người dùng.

Mặc dù có chữ “Pet” trong tên, Mini PetBot chỉ là một giao diện giọng nói cho chatbot AI, và do đó nó được hình dung như một thứ hữu ích.

Tất cả các dự án này đều có một điểm chung: Chúng không hề giống người về ngoại hình, nhưng lại bắt chước ngôn ngữ cơ thể và cử chỉ của con người hoặc động vật. Chúng làm điều này để bạn thích chúng, yêu chúng, và bị chúng đánh lừa rằng chúng có tri giác, cảm xúc, suy nghĩ và trải nghiệm, điều mà chúng không có và không thể có.

Chào mừng đến với làn sóng tiếp theo của nền kinh tế phụ kiện: Những thiết bị máy tính để bàn hữu ích mô phỏng ngôn ngữ cơ thể để khiến bạn yêu thích chúng.