Tăng trưởng “2 con số” và trọng trách của Quốc hội

Thực tiễn cho thấy, khát vọng chỉ trở thành hiện thực khi được nâng đỡ bằng thể chế đủ mạnh, đủ thông suốt và đủ khả năng dẫn dắt. Như nhận định của Tổng Bí thư Tô Lâm, không có đột phá về thể chế, pháp luật; không có một Quốc hội bản lĩnh, trí tuệ, hành động quyết liệt và trách nhiệm cao, thì những mục tiêu lớn lao phát triển đất nước khó có thể trở thành hiện thực.

Vì thế, trọng trách lớn nhất của Quốc hội khóa XVI, ngay từ kỳ họp đầu tiên, chính là tạo lập nền tảng thể chế cho một chu kỳ tăng trưởng mới, nơi mọi nguồn lực, mọi động lực phát triển đều phải được khơi thông và vận hành hiệu quả.

Yêu cầu cải cách thể chế lúc này đã trở thành đòi hỏi cấp bách. Kết luận Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV nhấn mạnh: phải tập trung hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh để tạo đột phá tăng trưởng; chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”; đồng thời bảo đảm pháp luật không chỉ đúng đắn, "tốt trong văn bản" mà phải phát huy hiệu quả trong thực tiễn, "tốt trong cuộc sống". Đây là sự chuyển đổi căn bản trong tư duy quản trị quốc gia, đòi hỏi những bước đi quyết liệt và thực chất hơn nữa từ cơ quan lập pháp, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất.

Nhìn lại nhiều nhiệm kỳ, có thể thấy rõ một nghịch lý: chủ trương và quyết tâm không thiếu, nhưng kết quả thực hiện nhiều khi chưa đạt kỳ vọng. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở những “điểm nghẽn” thể chế chậm được tháo gỡ, ở tổ chức thực hiện còn thiếu đồng bộ, và ở kỷ luật, kỷ cương có lúc, có nơi chưa nghiêm. Nếu những nút thắt này không được xử lý dứt điểm, mục tiêu tăng trưởng cao sẽ khó thành hiện thực.

Trong bối cảnh đó, Quốc hội không thể chỉ làm tròn vai trò thông qua các luật, nghị quyết, các chính sách vĩ mô mà phải chủ động đi trước một bước trong kiến tạo thể chế, dũng cảm quyết định những vấn đề khó, những việc mới, những lĩnh vực chưa có tiền lệ, mở đường cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Mỗi quyết sách lập pháp cần được cân nhắc toàn diện, đánh giá kỹ lưỡng, đặc biệt phải trả lời minh bạch câu hỏi: sẽ đem lại lợi ích gì hay có gây khó khăn gì cho người dân, doanh nghiệp, cho nền kinh tế, cho đất nước hay không.

Tại Kết luận của Hội nghị Trung ương 2, Trung ương cũng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác tổ chức thực hiện, tăng cường giám sát và xử lý sau thanh tra, kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Điều này đòi hỏi Quốc hội phải tiếp tục đổi mới phương thức giám sát theo hướng thực chất, dựa trên dữ liệu và theo dõi đến cùng kết quả đầu ra, đặc biệt chú trọng giám sát việc ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết. Kỷ luật đầu tư công, kỷ cương ngân sách, trách nhiệm giải trình trong quản lý tài chính công phải trở thành những nguyên tắc căn cốt, không thể buông lỏng, bởi không có kỷ luật thì không thể có niềm tin, và không có niềm tin thì không thể huy động được các nguồn lực cho phát triển.

Trước sức ép rất lớn từ những biến động phức tạp của tình hình quốc tế hiện nay, có thể nói rằng, khơi thông nguồn lực chính là "phép thử" quan trọng nhất của cải cách thể chế. Mục tiêu tăng trưởng “2 con số” sẽ không thể đạt được nếu vẫn phụ thuộc vào các động lực truyền thống. Yêu cầu phát triển thị trường vốn, đa dạng hóa kênh dẫn vốn, thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân và thu hút hiệu quả dòng vốn chất lượng cao đặt ra trách nhiệm rất lớn cho Quốc hội trong việc thiết lập một “luật chơi” minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo. Nếu thể chế thiếu nhất quán, nếu rủi ro không được phân bổ hợp lý, thì các nguồn lực xã hội sẽ còn bị kìm hãm thay vì được giải phóng.

Những quyết sách của Quốc hội ngay từ Kỳ họp đầu tiên phải định hình, đặt nền tảng thể chế cho mô hình tăng trưởng mới, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữ vai trò động lực chủ đạo. Đây không chỉ là lựa chọn, mà là con đường tất yếu để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI vì thế không đơn thuần là sự khởi đầu của một nhiệm kỳ mới, mà còn là thời điểm xác lập kỷ cương thể chế, định hình phương thức phát triển và củng cố niềm tin vào giai đoạn mới. Như Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nhấn mạnh, "việc tổ chức thành công Kỳ họp đặc biệt quan trọng này sẽ tạo ra khí thế mới, niềm tin mới cho nhiệm kỳ mới".

Mục tiêu tăng trưởng “2 con số” thực chất, bền vững là mệnh lệnh phát triển, đồng thời cũng là thước đo năng lực kiến tạo của Quốc hội khóa XVI. Và hơn hết, đó sẽ là thước đo xác thực nhất đối với bản lĩnh, trí tuệ và trách nhiệm hành động của Quốc hội khóa XVI trước yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.