Cuộc đua đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) đang bước sang giai đoạn mới khi các tập đoàn công nghệ huy động hàng chục tỷ USD để mua chip, làm dấy lên lo ngại cạnh tranh thu hút vốn với trái phiếu chính phủ Mỹ và rủi ro tín dụng doanh nghiệp.
![]() |
| SpaceX đang tìm kiếm khoảng 40 tỷ USD tài trợ để mua chip AI của Nvidia. Ảnh minh họa: SpaceX/Wikimedia Commons (CC0). |
Bắt đầu chen chân vào thị trường vốn dài hạn
Làn sóng đầu tư AI đang ngày càng dựa nhiều hơn vào vốn vay. Diễn biến này tạo thêm sức ép lên thị trường trái phiếu Mỹ, vốn đã chịu tác động của lạm phát, thâm hụt ngân sách lớn và kỳ vọng lãi suất cao.
Broadcom đang tìm kiếm khoảng 50 tỷ USD nguồn tài trợ, trong khi SpaceX dự kiến huy động 40 tỷ USD để mua chip Nvidia, gồm khoảng 30 tỷ USD trái phiếu cấp đầu tư và 10 tỷ USD các khoản vay ngân hàng. Oracle cũng được cho là đang tìm nguồn vốn cho các thương vụ mua chip AI.
Quy mô vay nợ mới khiến thị trường chú ý bởi các doanh nghiệp công nghệ không chỉ cạnh tranh để giành chip và trung tâm dữ liệu, mà còn bắt đầu cạnh tranh với trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài để thu hút các nguồn tiền dài hạn.
Reuters dẫn Thomas Urano, đồng giám đốc đầu tư tại Sage Advisory, nhận định nhu cầu vay của khu vực tư nhân, đặc biệt ở kỳ hạn dài, đã tăng mạnh đến mức tạo ra hiệu ứng “chen lấn” trong cuộc cạnh tranh vốn. Tuy nhiên, phiên đấu giá 39 tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm ngày 7/10 vẫn diễn ra thuận lợi, ghi nhận nhu cầu tốt, qua đó giúp trấn an nhà đầu tư sau những biến động gần đây trên thị trường.
Sáng 8/10 tại châu Á, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm ở quanh 5,30%, sau khi chạm mức cao nhất 24 năm trong phiên trước; lợi suất kỳ hạn 2 năm ở khoảng 4,78%. Lợi suất dài hạn cao phản ánh nhiều sức ép, từ giá dầu, lạm phát, thâm hụt tài khóa đến nguồn cung trái phiếu doanh nghiệp gia tăng. Vì vậy, chưa thể coi vay nợ từ các công ty AI là nguyên nhân chính.
Thị trường “đòi” phí rủi ro cao hơn
Tín hiệu đáng chú ý hơn nằm ở cách thị trường định giá rủi ro của chính các doanh nghiệp đi vay. Chi phí bảo hiểm rủi ro vỡ nợ tín dụng (CDS) của SpaceX đã tăng lên mức kỷ lục sau thông tin công ty muốn huy động 40 tỷ USD để mua chip AI. Reuters cũng ghi nhận cổ phiếu và trái phiếu công ty mất giá sau thông tin này.
Nigel Green, CEO của deVere Group, cảnh báo, làn sóng xây dựng hạ tầng AI ban đầu được tài trợ bằng tiền mặt nhưng ngày càng nhiều khoản đầu tư đang được tài trợ bằng tín dụng, và khi dựa nhiều vào tín dụng, hồ sơ rủi ro sẽ thay đổi hoàn toàn.
Theo Financial News, mức chênh lệch của hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) SpaceX tăng lên 1,94 điểm phần trăm, tương đương khoảng 19.400 USD mỗi năm để bảo hiểm cho 1 triệu USD nợ, so với 1,10 điểm phần trăm khi CDS của SpaceX bắt đầu được giao dịch vào tháng 6. Đây là mức cao kỷ lục của chỉ báo này.
Diễn biến trên cho thấy thị trường đang yêu cầu mức bù đắp cao hơn cho rủi ro tín dụng khi các khoản đầu tư AI ngày càng dựa nhiều vào vốn vay. Khi dựa nhiều vào tín dụng, doanh nghiệp vẫn phải trả lãi và hoàn vốn theo lịch, ngay cả khi doanh thu từ các khoản đầu tư AI đến chậm hơn dự kiến.
Áp lực này xuất hiện đúng lúc thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ đang nhạy cảm với nguồn cung nợ mới. Nếu thêm nhiều tập đoàn công nghệ phát hành trái phiếu quy mô hàng chục tỷ USD, nhà đầu tư có thể yêu cầu mức lợi suất hấp dẫn hơn để phân bổ vốn cho cả nợ doanh nghiệp lẫn nợ chính phủ.
Các nhà phân tích cho rằng, nếu SpaceX bước vào thị trường trái phiếu cấp đầu tư với quy mô lớn, lo ngại vay nợ doanh nghiệp “chen lấn” nguồn vốn dành cho trái phiếu Kho bạc có thể quay trở lại. Mặc dù vậy, trong phiên đấu giá trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm ngày 7/10, tỷ lệ đặt mua so với lượng chào bán đạt 2,77 lần, cao hơn mức trung bình sáu phiên gần nhất là 2,54 lần, cho thấy nhu cầu đối với nợ chính phủ vẫn tương đối vững.
Điểm thay đổi quan trọng là các tập đoàn công nghệ đang dịch chuyển từ “chi nhiều để tăng trưởng” sang “vay nhiều để đầu tư”. Nhưng với chi phí vốn tăng và thị trường bắt đầu yêu cầu mức bù rủi ro lớn hơn, cơn sốt AI có thể sẽ không còn chỉ phản ánh trên giá cổ phiếu, mà đang lan sang thị trường tín dụng cũng như bước vào cuộc cạnh tranh vốn với trái phiếu Kho bạc Mỹ.