Trong nền kinh tế số, nhiều mô hình kinh doanh mới sẽ ra đời, tồn tại song song để cạnh tranh, hỗ trợ hoặc thậm chí xóa sổ những mô hình kinh doanh truyền thống, dựa trên những ưu thế về chi phí, hiệu quả, hiệu lực và trải nghiệm khách hàng vượt trội nhờ ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT).
Một trong số đó là các ngân hàng số (NHS) với phương thức cung cấp các dịch vụ NH chi phí rẻ và thời gian ngắn, cạnh tranh sòng phẳng với các NH truyền thống. Đó cũng là động lực thúc đẩy đổi mới trong toàn bộ hệ thống tài chính.
Xu thế tất yếu của NHS
Một số quốc gia đã luật hóa khái niệm NHS. Có thể định nghĩa một cách ngắn gọn: NHS là tổ chức được cấp phép cung cấp các sản phẩm, dịch vụ NH như nhận tiền gửi, cho vay, đầu tư thông qua các nền tảng số. Điểm khác biệt quan trọng nhất giữa NHS và NH truyền thống là cùng các sản phẩm, dịch vụ tài chính đó, NH truyền thống thực hiện cung cấp thông qua các kênh truyền thống như các đại lý, tư vấn, giao dịch viên hay tổng đài, còn NHS thực hiện hoàn toàn trên nền tảng số.
NHS có 4 đặc điểm nổi bật: (1) Cấu trúc số khi mọi hoạt động chính của NHS được thực hiện trên các nền tảng số; (2) Vận hành trên nền tảng thông tin với dữ liệu là nguồn lực đầu vào quan trọng nhất; (3) NH chủ động đưa ra các giải pháp về tài chính cho khách hàng dựa trên tình hình tài chính của khách hàng, nhờ công nghệ internet vạn vật (Internet of things), dữ liệu lớn (Big data) hay trí tuệ nhân tạo (AI); (4) Khách hàng là trung tâm khi biến NHS trở thành phần không thể thiếu trong cuộc sống thường nhật của khách hàng.
NHS có vai trò mang dịch vụ tài chính tới những khu vực khách hàng không đủ điều kiện hoặc không có khả năng tiếp cận với các NH truyền thống, khi khoảng cách địa lý đã bị xóa bỏ và với việc mạng internet hầu như đã phủ sóng khắp nơi. NHS thúc đẩy sự phát triển của ngành NH trước sự phát triển vượt bậc của công nghệ và sự xuất hiện đầy thách thức của các công ty fintech.
Kinh tế số đã được Đảng ta nhận thức là vấn đề mang tính cốt lõi, đem đến cả cơ hội và thách thức cho phát triển kinh tế, đã quyết tâm đưa kinh tế số Việt Nam trở thành động lực tăng trưởng. NHS có thể được hiểu là sự giao thoa của fintech và NH.
NH và Fintech tương lai sẽ không còn là đối thủ mà là đối tác khi chuyển sang NH số.
Khi đứng trên quan điểm vận hành, NHS có thể coi là fintech cung cấp các sản phẩm NH. Còn đứng trên quan điểm sản phẩm, NHS hoạt động trên nền tảng số. Do đó, NHS có thể là hệ quả của sự mở rộng của một fintech hay một NH đang hoạt động, hoặc cũng có thể xuất hiện độc lập.
NHS bổ sung các sản phẩm, dịch vụ tài chính của fintech
NHS có thể phát triển lên từ các NH truyền thống đang thống trị ngành NH toàn cầu với khối tài sản khổng lồ và nền tảng khách hàng rộng lớn. Còn mô hình NHS xuất phát từ fintech được thành lập từ sự mở rộng của các fintech, hay nói cách khác các fintech được phép cung cấp các dịch vụ, sản phẩm NH.
Ở hầu hết quốc gia, các fintech xuất hiện đầu tiên ở lĩnh vực tài chính như thanh toán, chuyển tiền, dịch vụ ví điện tử… Nhưng khi càng có nhiều fintech xuất hiện, các fintech buộc phải chuyển hướng kinh doanh sang những lĩnh vực khác có tiềm năng hơn, là cung ứng dịch vụ NH, chủ yếu cho các đối tượng khó tiếp cận với các dịch vụ NH truyền thống.
Các NHS được xây dựng bởi các fintech có lợi thế về công nghệ và đội ngũ nhân viên trình độ cao, có kinh nghiệm trong vận hành các dịch vụ tài chính trên nền tảng số. Trên môi trường số, công ty fintech có thể phát triển những sản phẩm mới trên nền tảng công nghệ sẵn có không tốn quá nhiều chi phí.
Các công ty fintech còn có ưu thế hơn ở khả năng bảo mật thông tin khách hàng, sức kháng cự tốt hơn đối với các cuộc tấn công mạng, khiến niềm tin vào tính an toàn của nó trong mắt khách hàng được nâng cao.
Điểm khác biệt nhất của NHS xuất phát từ fintech, là việc hoạt động trong hệ sinh thái công nghệ do các fintech thiết lập. Đây chính là bằng chứng về hiệu quả của hiệu ứng mạng lưới trong kinh tế số. Các fintech không hoạt động đơn lẻ hay giới hạn trong vài sản phẩm nhất định, mà luôn tìm cách tăng độ bao phủ tới nhiều sản phẩm dịch vụ nhất.
Thí dụ, ví Momo cung cấp các giải pháp chuyển tiền, thanh toán hàng hóa, dịch vụ, nạp thẻ điện thoại, xổ số, quyên góp từ thiện… Dịch vụ NH được tích hợp sẽ trở thành một phần của hệ sinh thái, hiện diện trong việc tăng cường bán chéo sản phẩm giữa các cấu phần của hệ sinh thái, đem lại sự tiện lợi chung cho khách hàng khi sử dụng một mạng lưới ứng dụng trên cùng nền tảng duy nhất.
NHS sẽ đem lại giải pháp bổ sung cho các dịch vụ tài chính fintech đang cung cấp, nhằm hoàn thiện chuỗi cung ứng các sản phẩm, dịch vụ tài chính, NH từ đầu tới cuối cho khách hàng.
Cần khung khổ pháp lý cho hoạt động NHS
Để phát triển mô hình NHS ở Việt Nam, rất cần một khung khổ pháp lý làm cơ sở pháp lý cho hoạt động NHS. Đó có thể là việc cấp giấy phép hoạt động NHS vào cơ chế thử nghiệm sandbox để có những kết quả bước đầu phục vụ triển khai trong thực tế.
Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật NHNN và Luật Các TCTD quy định rõ các hoạt động NH trên không gian mạng thuộc phạm vi quản lý của NHNN, những dịch vụ các TCTD được phép thực hiện trong từng thời kỳ, và cơ chế giám sát đảm bảo an toàn hệ thống với những giao dịch trên nền tảng số.
Sửa đổi, bổ sung một số điều, khoản quy định về hoạt động cho vay bằng phương tiện điện tử, để tạo tiền đề cho các hoạt động cho vay hoàn toàn trên nền tảng số và các thủ tục pháp lý liên quan. Ban hành quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, tạo điều kiện cho các cơ quan quản lý nhà nước giám sát việc thực hiện truy cập, xử lý và lưu trữ thông tin cá nhân đối với hoạt động của NHS.
Bên cạnh đó, sớm xây dựng được quy tắc chia sẻ dữ liệu khách hàng để xác định được những dữ liệu có thể chia sẻ, dữ liệu không thể chia sẻ và những dữ liệu cần sự đồng ý của khách hàng để chia sẻ, hướng tới NH mở (Open Banking) trong dài hạn.
Đẩy nhanh hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng thời ban hành cơ chế cho các NH, tổ chức, doanh nghiệp chia sẻ, tiếp cận dữ liệu, phát triển hệ sinh thái người dùng.
Từ đó làm cơ sở phát triển định danh điện tử đối với công dân, tiến tới định danh trực tuyến theo nguyên tắc phân quyền truy cập theo chức năng quản lý nhà nước, để từng bước số hóa giao dịch điện tử của người dân, góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư toàn diện nhất.
Mô hình NHS khá khả thi đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, từ việc mở rộng hoạt động của fintech sang lĩnh vực NH và thành lập NHS (neo-bank) nằm trong hệ sinh thái công nghệ của mình.
Mô hình NHS khá khả thi đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, từ việc mở rộng hoạt động của fintech sang lĩnh vực NH và thành lập NHS (neo-bank) nằm trong hệ sinh thái công nghệ của mình.
Sự phát triển gần đây trong lĩnh vực CNTT đã trao quyền cho khách hàng và dẫn đến sự thay đổi cơ bản trong hành vi của khách hàng được thúc đẩy bởi những cư dân số (Palfrey & Gasser, 2016), gây ảnh hưởng đến các mô hình kinh doanh hiện có và dẫn đến những kỳ vọng khác nhau của các nhà cung cấp dịch vụ tài chính.
Bình luận của bạn đã được gửi và sẽ hiển thị sau khi được duyệt bởi ban biên tập.
Ban biên tập giữ quyền biên tập nội dung bình luận để phù hợp với qui định nội dung của Báo.
Phát biểu tại Hội thảo, TS. Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách Chiến lược Trung ương nhấn mạnh, cần làm rõ những vấn đề lý luận về mô hình phát triển đất nước trong thời kỳ mới.
Nền kinh tế bước vào năm 2026 với nền tảng tích cực. Tuy nhiên, trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều bất định và các điểm nghẽn nội tại ngày càng rõ hơn, yêu cầu đặt ra không chỉ là duy trì đà tăng trưởng, mà là chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng dựa nhiều hơn vào năng suất, khu vực tư nhân, thị trường vốn, cải cách thể chế và năng lực chống chịu dài hạn.
Sau một tháng giảm theo “hiệu triệu” của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), lãi suất huy động tại một số ngân hàng lại rục rịch tăng trở lại, đặc biệt là lãi suất thỏa thuận. Dự báo mặt bằng lãi suất chung sẽ tiếp tục neo ở mức cao. Trong bối cảnh này, xoay xở giữ nhịp dòng tiền là thách thức lớn nhất của doanh nghiệp.
Với quy mô ban đầu 500 tỉ đồng, dòng "vốn mồi" nhà nước từ quỹ đầu tư mạo hiểm công-tư sẽ kích hoạt dòng chảy tài chính vào các startup như thế nào?
Người trẻ ở độ tuổi lao động thiếu vắng mục đích phấn đấu, mất động lực làm việc, thiếu kỹ năng mềm lẫn đáp ứng chuyên môn công việc mà nhà tuyển dụng yêu cầu, ngại đối diện với các áp lực và dễ dàng bỏ cuộc, chấp nhận trở thành những “đời thừa phiên bản mới”.
Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 vừa được VCCI công bố cho thấy khu vực kinh tế này mặc dù còn đói mặt với nhiều khó khăn nhưng đã vượt qua giai đoạn phòng thủ và đang sẵn sàng bứt phá.
Phát biểu tại Hội thảo, TS. Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách Chiến lược Trung ương nhấn mạnh, cần làm rõ những vấn đề lý luận về mô hình phát triển đất nước trong thời kỳ mới.
Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị, ban hành ngày 19-5 -2026, đặt ra một lộ trình toàn diện và đột phá để xây dựng, phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết xác định các nhóm giải pháp lớn, từ đổi mới mô hình tăng trưởng, hoàn thiện thể chế, quy hoạch hạ tầng đến phát triển văn hoá, con người.
Hơn 2 triệu tiền gửi của tổ chức kinh tế đã chảy ra khỏi hệ thống ngân hàng từ tháng 10/2025 và đến nay chưa có dấu hiệu quay trở lại. Dù vậy, tổng tiền gửi của toàn hệ thống ngân hàng vẫn tăng nhẹ nhờ sự bứt tốc mạnh mẽ của tiền gửi dân cư. Hiện chênh lệch tiền gửi dân cư và tổ chức đã lên tới hơn 4 triệu tỷ đồng.
Sau một tháng giảm theo “hiệu triệu” của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), lãi suất huy động tại một số ngân hàng lại rục rịch tăng trở lại, đặc biệt là lãi suất thỏa thuận. Dự báo mặt bằng lãi suất chung sẽ tiếp tục neo ở mức cao. Trong bối cảnh này, xoay xở giữ nhịp dòng tiền là thách thức lớn nhất của doanh nghiệp.
Nền kinh tế bước vào năm 2026 với nền tảng tích cực. Tuy nhiên, trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều bất định và các điểm nghẽn nội tại ngày càng rõ hơn, yêu cầu đặt ra không chỉ là duy trì đà tăng trưởng, mà là chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng dựa nhiều hơn vào năng suất, khu vực tư nhân, thị trường vốn, cải cách thể chế và năng lực chống chịu dài hạn.
Với quy mô ban đầu 500 tỉ đồng, dòng "vốn mồi" nhà nước từ quỹ đầu tư mạo hiểm công-tư sẽ kích hoạt dòng chảy tài chính vào các startup như thế nào?
Hồ sơ cho thấy Tổng thống Trump hoặc các cố vấn đầu tư của ông đã thực hiện các giao dịch liên quan đến cổ phiếu công nghệ, AI, tài chính, hàng không – quốc phòng, quỹ chỉ số và trái phiếu.
Người trẻ ở độ tuổi lao động thiếu vắng mục đích phấn đấu, mất động lực làm việc, thiếu kỹ năng mềm lẫn đáp ứng chuyên môn công việc mà nhà tuyển dụng yêu cầu, ngại đối diện với các áp lực và dễ dàng bỏ cuộc, chấp nhận trở thành những “đời thừa phiên bản mới”.
Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 vừa được VCCI công bố cho thấy khu vực kinh tế này mặc dù còn đói mặt với nhiều khó khăn nhưng đã vượt qua giai đoạn phòng thủ và đang sẵn sàng bứt phá.
Các chuyên gia cho rằng, nước ta đang trong cuộc tổng tấn công tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tuy nhiên thành công hay không phụ thuộc vào thay đổi tư duy của bộ máy thực thi.
Mặc dù các định chế tài chính quốc tế đều có chung dự báo, tăng trưởng GDP năm nay của Việt Nam chỉ ở mức một con số (dưới 10%), nhưng nhìn vào bức tranh kinh tế 4 tháng đầu năm 2026, GS-TS. Tô Trung Thành (Đại học Kinh tế quốc dân) cho rằng, mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm nay vẫn có thể đạt được.
Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân ban hành vào tháng 5/2025 đặt mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế; trong đó, có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đã tạo ra bước ngoặt trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. Nhưng khi AI được ứng dụng mạnh mẽ, vấn đề đặt ra là cần rõ quy định về phương thức hoạt động, cũng như trách nhiệm liên quan để bảo đảm hoạt động tài chính lành mạnh, bền vững…
Các số liệu kinh tế vĩ mô bốn tháng đầu năm cho thấy động lực tăng trưởng của Việt Nam vẫn đang được duy trì khá vững chắc. Tuy vậy, nguồn lực tăng trưởng đang có sự dịch chuyển khi ngày càng dựa nhiều hơn vào các yếu tố nội địa, dẫn dắt bởi đầu tư, đồng thời trở nên nhạy cảm hơn với chất lượng thực thi chính sách và lạm phát.
Tiền gửi tại nhiều ngân hàng tăng chậm, thậm chí sụt giảm trong quí đầu năm 2026 trong khi tín dụng mở rộng khá mạnh. Diễn biến này phản ánh áp lực cân đối nguồn vốn khi tỷ lệ cho vay trên huy động đã vượt 100%, cùng sự dịch chuyển dòng tiền do yếu tố mùa vụ, bất động sản và tâm lý nắm giữ tiền mặt gia tăng.
Sáng 18/5, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam và Hội nghị triển khai công nghệ chiến lược. Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng khẳng định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ chốt, là “chìa khóa vàng”, là yếu tố sống còn để hiện thực hóa khát vọng phát triển của đất nước; đồng thời nhấn mạnh quyết tâm từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược, nâng cao năng lực tự chủ quốc gia.
Lần đầu tiên Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam ra mắt Chỉ số Hiệu quả Kinh tế tư nhân Việt Nam. Kết quả thí điểm BPI 2025 cho thấy TPHCM dẫn đầu, tiếp theo là Hà Nội và Quảng Ninh.
Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội dự kiến đi qua 2 thành phố là Hà Nội, Hải Phòng và 5 tỉnh: Phú Thọ, Ninh Bình, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thái Nguyên với chiều dài 340 km.
Hôm nay (15/5/2026), Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 4 Điều 20 Thông tư số 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Theo đó, ngân hàng thương mại sẽ được cộng cả 20% tiền gửi có kỳ hạn của kho bạc nhà nước vào nguồn vốn huy động khi tính tỷ lệ LDR.
