Trong nền kinh tế số, nhiều mô hình kinh doanh mới sẽ ra đời, tồn tại song song để cạnh tranh, hỗ trợ hoặc thậm chí xóa sổ những mô hình kinh doanh truyền thống, dựa trên những ưu thế về chi phí, hiệu quả, hiệu lực và trải nghiệm khách hàng vượt trội nhờ ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT).
Một trong số đó là các ngân hàng số (NHS) với phương thức cung cấp các dịch vụ NH chi phí rẻ và thời gian ngắn, cạnh tranh sòng phẳng với các NH truyền thống. Đó cũng là động lực thúc đẩy đổi mới trong toàn bộ hệ thống tài chính.
Xu thế tất yếu của NHS
Một số quốc gia đã luật hóa khái niệm NHS. Có thể định nghĩa một cách ngắn gọn: NHS là tổ chức được cấp phép cung cấp các sản phẩm, dịch vụ NH như nhận tiền gửi, cho vay, đầu tư thông qua các nền tảng số. Điểm khác biệt quan trọng nhất giữa NHS và NH truyền thống là cùng các sản phẩm, dịch vụ tài chính đó, NH truyền thống thực hiện cung cấp thông qua các kênh truyền thống như các đại lý, tư vấn, giao dịch viên hay tổng đài, còn NHS thực hiện hoàn toàn trên nền tảng số.
NHS có 4 đặc điểm nổi bật: (1) Cấu trúc số khi mọi hoạt động chính của NHS được thực hiện trên các nền tảng số; (2) Vận hành trên nền tảng thông tin với dữ liệu là nguồn lực đầu vào quan trọng nhất; (3) NH chủ động đưa ra các giải pháp về tài chính cho khách hàng dựa trên tình hình tài chính của khách hàng, nhờ công nghệ internet vạn vật (Internet of things), dữ liệu lớn (Big data) hay trí tuệ nhân tạo (AI); (4) Khách hàng là trung tâm khi biến NHS trở thành phần không thể thiếu trong cuộc sống thường nhật của khách hàng.
NHS có vai trò mang dịch vụ tài chính tới những khu vực khách hàng không đủ điều kiện hoặc không có khả năng tiếp cận với các NH truyền thống, khi khoảng cách địa lý đã bị xóa bỏ và với việc mạng internet hầu như đã phủ sóng khắp nơi. NHS thúc đẩy sự phát triển của ngành NH trước sự phát triển vượt bậc của công nghệ và sự xuất hiện đầy thách thức của các công ty fintech.
Kinh tế số đã được Đảng ta nhận thức là vấn đề mang tính cốt lõi, đem đến cả cơ hội và thách thức cho phát triển kinh tế, đã quyết tâm đưa kinh tế số Việt Nam trở thành động lực tăng trưởng. NHS có thể được hiểu là sự giao thoa của fintech và NH.
NH và Fintech tương lai sẽ không còn là đối thủ mà là đối tác khi chuyển sang NH số.
Khi đứng trên quan điểm vận hành, NHS có thể coi là fintech cung cấp các sản phẩm NH. Còn đứng trên quan điểm sản phẩm, NHS hoạt động trên nền tảng số. Do đó, NHS có thể là hệ quả của sự mở rộng của một fintech hay một NH đang hoạt động, hoặc cũng có thể xuất hiện độc lập.
NHS bổ sung các sản phẩm, dịch vụ tài chính của fintech
NHS có thể phát triển lên từ các NH truyền thống đang thống trị ngành NH toàn cầu với khối tài sản khổng lồ và nền tảng khách hàng rộng lớn. Còn mô hình NHS xuất phát từ fintech được thành lập từ sự mở rộng của các fintech, hay nói cách khác các fintech được phép cung cấp các dịch vụ, sản phẩm NH.
Ở hầu hết quốc gia, các fintech xuất hiện đầu tiên ở lĩnh vực tài chính như thanh toán, chuyển tiền, dịch vụ ví điện tử… Nhưng khi càng có nhiều fintech xuất hiện, các fintech buộc phải chuyển hướng kinh doanh sang những lĩnh vực khác có tiềm năng hơn, là cung ứng dịch vụ NH, chủ yếu cho các đối tượng khó tiếp cận với các dịch vụ NH truyền thống.
Các NHS được xây dựng bởi các fintech có lợi thế về công nghệ và đội ngũ nhân viên trình độ cao, có kinh nghiệm trong vận hành các dịch vụ tài chính trên nền tảng số. Trên môi trường số, công ty fintech có thể phát triển những sản phẩm mới trên nền tảng công nghệ sẵn có không tốn quá nhiều chi phí.
Các công ty fintech còn có ưu thế hơn ở khả năng bảo mật thông tin khách hàng, sức kháng cự tốt hơn đối với các cuộc tấn công mạng, khiến niềm tin vào tính an toàn của nó trong mắt khách hàng được nâng cao.
Điểm khác biệt nhất của NHS xuất phát từ fintech, là việc hoạt động trong hệ sinh thái công nghệ do các fintech thiết lập. Đây chính là bằng chứng về hiệu quả của hiệu ứng mạng lưới trong kinh tế số. Các fintech không hoạt động đơn lẻ hay giới hạn trong vài sản phẩm nhất định, mà luôn tìm cách tăng độ bao phủ tới nhiều sản phẩm dịch vụ nhất.
Thí dụ, ví Momo cung cấp các giải pháp chuyển tiền, thanh toán hàng hóa, dịch vụ, nạp thẻ điện thoại, xổ số, quyên góp từ thiện… Dịch vụ NH được tích hợp sẽ trở thành một phần của hệ sinh thái, hiện diện trong việc tăng cường bán chéo sản phẩm giữa các cấu phần của hệ sinh thái, đem lại sự tiện lợi chung cho khách hàng khi sử dụng một mạng lưới ứng dụng trên cùng nền tảng duy nhất.
NHS sẽ đem lại giải pháp bổ sung cho các dịch vụ tài chính fintech đang cung cấp, nhằm hoàn thiện chuỗi cung ứng các sản phẩm, dịch vụ tài chính, NH từ đầu tới cuối cho khách hàng.
Cần khung khổ pháp lý cho hoạt động NHS
Để phát triển mô hình NHS ở Việt Nam, rất cần một khung khổ pháp lý làm cơ sở pháp lý cho hoạt động NHS. Đó có thể là việc cấp giấy phép hoạt động NHS vào cơ chế thử nghiệm sandbox để có những kết quả bước đầu phục vụ triển khai trong thực tế.
Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật NHNN và Luật Các TCTD quy định rõ các hoạt động NH trên không gian mạng thuộc phạm vi quản lý của NHNN, những dịch vụ các TCTD được phép thực hiện trong từng thời kỳ, và cơ chế giám sát đảm bảo an toàn hệ thống với những giao dịch trên nền tảng số.
Sửa đổi, bổ sung một số điều, khoản quy định về hoạt động cho vay bằng phương tiện điện tử, để tạo tiền đề cho các hoạt động cho vay hoàn toàn trên nền tảng số và các thủ tục pháp lý liên quan. Ban hành quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, tạo điều kiện cho các cơ quan quản lý nhà nước giám sát việc thực hiện truy cập, xử lý và lưu trữ thông tin cá nhân đối với hoạt động của NHS.
Bên cạnh đó, sớm xây dựng được quy tắc chia sẻ dữ liệu khách hàng để xác định được những dữ liệu có thể chia sẻ, dữ liệu không thể chia sẻ và những dữ liệu cần sự đồng ý của khách hàng để chia sẻ, hướng tới NH mở (Open Banking) trong dài hạn.
Đẩy nhanh hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng thời ban hành cơ chế cho các NH, tổ chức, doanh nghiệp chia sẻ, tiếp cận dữ liệu, phát triển hệ sinh thái người dùng.
Từ đó làm cơ sở phát triển định danh điện tử đối với công dân, tiến tới định danh trực tuyến theo nguyên tắc phân quyền truy cập theo chức năng quản lý nhà nước, để từng bước số hóa giao dịch điện tử của người dân, góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư toàn diện nhất.
Mô hình NHS khá khả thi đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, từ việc mở rộng hoạt động của fintech sang lĩnh vực NH và thành lập NHS (neo-bank) nằm trong hệ sinh thái công nghệ của mình.
Mô hình NHS khá khả thi đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, từ việc mở rộng hoạt động của fintech sang lĩnh vực NH và thành lập NHS (neo-bank) nằm trong hệ sinh thái công nghệ của mình.
Sự phát triển gần đây trong lĩnh vực CNTT đã trao quyền cho khách hàng và dẫn đến sự thay đổi cơ bản trong hành vi của khách hàng được thúc đẩy bởi những cư dân số (Palfrey & Gasser, 2016), gây ảnh hưởng đến các mô hình kinh doanh hiện có và dẫn đến những kỳ vọng khác nhau của các nhà cung cấp dịch vụ tài chính.
Bình luận của bạn đã được gửi và sẽ hiển thị sau khi được duyệt bởi ban biên tập.
Ban biên tập giữ quyền biên tập nội dung bình luận để phù hợp với qui định nội dung của Báo.
Việt Nam đang trở nên dễ tiếp cận hơn đối với các quỹ hưu trí và nhà đầu tư tổ chức Úc, nhưng để chuyển sự quan tâm thành dòng vốn thực tế, thị trường cần tiếp tục củng cố tính ổn định của chính sách, chiều sâu tài chính và nguồn tài sản đủ chuẩn đầu tư.
Trao đổi với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, câu chuyện của kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm không chỉ đơn thuần nằm ở con số tăng trưởng 8,18%, mà còn ở sự chuyển dịch tích cực của các các động lực tăng trưởng. Đây là nền tảng cho việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số của cả năm 2026.
Việc Việt Nam bắt đầu triển khai thí điểm thị trường giao dịch tài sản mã hóa không chỉ mở ra một lĩnh vực tài chính mới mà còn đặt nền móng cho một kênh huy động vốn khác biệt bên cạnh tín dụng ngân hàng và thị trường chứng khoán. Nếu được vận hành hiệu quả trong khuôn khổ pháp lý chặt chẽ, cơ chế mã hóa tài sản thực có thể tạo thêm cơ hội tiếp cận nguồn lực tài chính cho doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Từ các dự án hạ tầng quốc gia đến những công trình liên kết vùng, nhu cầu vốn quy mô lớn đang mở ra cơ hội phát triển cho hoạt động cho vay hợp vốn. Cùng với các cơ chế điều hành mới của NHNN, các hoạt động tài trợ dự án được kỳ vọng sẽ sôi động hơn.
Lãnh đạo đang đối mặt với áp lực ngày càng tăng để hỗ trợ việc áp dụng trí tuệ nhân tạo trong toàn doanh nghiệp một cách nhanh chóng. Nhưng với rủi ro nào? Lãnh đạo CNTT làm sáng tỏ cách họ cân bằng giữa giám sát và đổi mới.
Việc đưa Sàn Giao dịch carbon trong nước vào hoạt động không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 mà còn hình thành cơ chế giao dịch hạn ngạch và tín chỉ carbon theo nguyên tắc minh bạch, an toàn.
Việc Việt Nam bắt đầu triển khai thí điểm thị trường giao dịch tài sản mã hóa không chỉ mở ra một lĩnh vực tài chính mới mà còn đặt nền móng cho một kênh huy động vốn khác biệt bên cạnh tín dụng ngân hàng và thị trường chứng khoán. Nếu được vận hành hiệu quả trong khuôn khổ pháp lý chặt chẽ, cơ chế mã hóa tài sản thực có thể tạo thêm cơ hội tiếp cận nguồn lực tài chính cho doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Thị trường vàng thế giới trong nửa đầu năm 2026 đã chứng kiến một hành trình đầy kịch tính, đi từ sự thăng hoa với những kỷ lục vô tiền khoáng hậu đến đợt điều chỉnh giảm sâu nhất trong hơn một thập kỷ qua.
Việt Nam đang trở nên dễ tiếp cận hơn đối với các quỹ hưu trí và nhà đầu tư tổ chức Úc, nhưng để chuyển sự quan tâm thành dòng vốn thực tế, thị trường cần tiếp tục củng cố tính ổn định của chính sách, chiều sâu tài chính và nguồn tài sản đủ chuẩn đầu tư.
Trao đổi với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, câu chuyện của kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm không chỉ đơn thuần nằm ở con số tăng trưởng 8,18%, mà còn ở sự chuyển dịch tích cực của các các động lực tăng trưởng. Đây là nền tảng cho việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số của cả năm 2026.
Lãnh đạo đang đối mặt với áp lực ngày càng tăng để hỗ trợ việc áp dụng trí tuệ nhân tạo trong toàn doanh nghiệp một cách nhanh chóng. Nhưng với rủi ro nào? Lãnh đạo CNTT làm sáng tỏ cách họ cân bằng giữa giám sát và đổi mới.
Từ các dự án hạ tầng quốc gia đến những công trình liên kết vùng, nhu cầu vốn quy mô lớn đang mở ra cơ hội phát triển cho hoạt động cho vay hợp vốn. Cùng với các cơ chế điều hành mới của NHNN, các hoạt động tài trợ dự án được kỳ vọng sẽ sôi động hơn.
Chưa nhập6 tháng đầu năm 2026, kinh tế thế giới liên tục đối mặt với những biến động khó lường. Xung đột địa chính trị leo thang, giá dầu và giá vàng biến động mạnh, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, trong khi chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn liên tục thay đổi đã tạo ra những “cơn sóng” mới đối với các nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam.
Hai ngân hàng Vietbank và BVBank đang hoàn tất những bước cuối cùng để chuyển giao dịch từ UPCoM sang niêm yết HoSE. Cùng với việc lên sàn, cả hai nhà băng cũng đồng thời triển khai các kế hoạch tăng vốn điều lệ.
Nghị quyết 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài phản ánh sự phát triển mới trong tư duy hoạch định chính sách của Việt Nam trước những biến động sâu sắc của kinh tế thế giới, từ mục tiêu bổ sung nguồn lực đầu tư, FDI được nhìn nhận như một cấu phần của chiến lược nâng cấp vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Việc đưa Sàn Giao dịch carbon trong nước vào hoạt động không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 mà còn hình thành cơ chế giao dịch hạn ngạch và tín chỉ carbon theo nguyên tắc minh bạch, an toàn.
Đây là mô hình tiên phong tại Việt Nam, xúc tiến đầu tư theo hướng hiện đại, minh bạch, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao hiệu quả hỗ trợ nhà đầu tư
Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, công tác cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và phát triển kinh tế số, xã hội số đã ghi nhận nhiều kết quả nổi bật.
Sự ra đời của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) cùng những đột phá thể chế từ Nghị quyết 222/2025/QH15 của Quốc hội được xem là bước ngoặt hiện thực hóa khát vọng xây dựng một “Phố Wall" Thành phố Hồ Chí Minh năng động bên sông Sài Gòn.
Niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đang có dấu hiệu cải thiện rõ nét trong nửa đầu năm 2026 khi số doanh nghiệp thành lập mới tăng lên mức cao nhất nhiều năm trở lại đây.
Chính phủ ban hành Nghị định số 253/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/7/2026, quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Ngân hàng Thế giới (WB) vừa xếp Việt Nam vào nhóm quốc gia thu nhập trung bình cao trong cập nhật mới nhất về phân loại thu nhập quốc gia, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong tiến trình phát triển kinh tế, mở rộng xuất khẩu và nâng cao thu nhập quốc dân.
Sáng 3/7/2026, Cục Thống kê tổ chức họp báo công bố tình hình kinh tế - xã hội quý II và 6 tháng đầu năm 2026. Theo TS. Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê, kinh tế Việt Nam tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, song mục tiêu tăng trưởng hai con số trong cả năm vẫn đặt ra yêu cầu điều hành rất lớn trong bối cảnh áp lực lạm phát, nhập siêu, chi phí đầu vào và rủi ro bên ngoài còn hiện hữu.
Đằng sau mỗi con chip AI đang vận hành ChatGPT, xe tự lái hay kính thông minh là một cuộc đua công nghệ ít người biết đến: đóng gói chip tiên tiến. Từ Đà Nẵng, một nhóm chuyên gia người Việt đang theo đuổi chính công nghệ này với mục tiêu tạo ra những sản phẩm bán dẫn mang dấu ấn Việt Nam.