Dòng vốn đầu tư từ APEC: Nguồn lực cho bước tiến mới của kinh tế Việt Nam

Tin tức - Ngày đăng : 14:43, 17/11/2026

Gần 81% vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đến từ các nền kinh tế thành viên APEC (Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương). Nhưng vấn đề lúc này không chỉ là tiếp tục thu hút dòng vốn này, mà còn là biến nguồn lực ấy thành năng lực cạnh tranh và sức mạnh của nền kinh tế.

Ấn tượng dòng FDI từ APEC

Ít ngày trước, AEON - “ông lớn” bán lẻ đến từ Nhật Bản, vừa chính thức đưa AEON MALL Hạ Long vào hoạt động. Đây là trung tâm thương mại thứ 10 của AEON MALL tại Việt Nam.

Trong khi đó, Dự án Nhà máy Nhiệt điện Nam Định 1, quy mô 1.200 MW, cũng vừa có bước tiến mới sau khi Tập đoàn TKG Taekwang (Hàn Quốc) ký kết hợp đồng BOT với Bộ Công thương vào chiều 12/11 vừa qua.

“Chúng tôi sẽ tập trung nguồn lực để hoàn thành việc xây dựng, đưa Nhà máy Nhiệt điện Nam Định I vào vận hành thương mại trong năm 2030”, ông Jin Sang Young, Tổng giám đốc TKG Taekwang cho biết.

trang1
Nhiều thành viên APEC hiện là đối tác hàng đầu trong danh sách Top 10 nhà đầu tư vào Việt Nam (lũy kế đến tháng 10/2026). Ảnh: Đức Thanh. Đồ họa: Đan Nguyễn

Bên cạnh những động thái mới từ hai dự án này, thì Samsung - nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam hiện nay - đang tiếp tục rót thêm nguồn lực lớn vào Việt Nam. Trong đó, một trong những dự án đáng chú ý là dự án trị giá 4 tỷ USD mà Samsung đầu tư tại Thái Nguyên.

Theo thông tin của tờ Seoul Economic Daily, Samsung đã thành lập Công ty TNHH Samsung Việt Nam Semiconductor (SVS) từ tháng 3/2026 để triển khai dự án kiểm thử chip bán dẫn, đánh dấu bước mở rộng đầu tư sang một lĩnh vực chiến lược mới tại Việt Nam. Dự kiến, dây chuyền đầu tiên của nhà máy này sẽ bắt đầu hoạt động vào quý IV/2027.

Trước đó, đầu năm 2026, Samsung Electro-Mechanics đã đầu tư thêm khoảng 2 tỷ USD để mở rộng hoạt động sản xuất linh kiện bán dẫn tại Thái Nguyên.

Các khoản đầu tư từ những nền kinh tế thành viên APEC đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ tới kinh tế - xã hội Việt Nam, góp phần đưa Việt Nam từng bước vươn lên những nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Những động thái này một lần nữa khẳng định sức hút của Việt Nam như một điểm đến đầu tư, qua đó góp phần quan trọng đưa tổng vốn FDI mà Việt Nam thu hút được trong 10 tháng của năm 2026 lên 54,85 tỷ USD, tăng 74% so với cùng kỳ năm trước.

Nhìn vào báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) về tình hình thu hút FDI của Việt Nam trong 10 tháng qua, có thể thấy dấu ấn của các nền kinh tế thành viên APEC là rất lớn. Trong Top 10 nhà đầu tư hàng đầu, hầu hết đều là thành viên APEC. Xét về vốn đầu tư lũy kế, các nhà đầu tư hàng đầu cũng chủ yếu đến từ các nền kinh tế thành viên APEC.

Chẳng hạn, Hàn Quốc trên 104,4 tỷ USD; Singapore 101,9 tỷ USD; Nhật Bản 81,3 tỷ USD; Hồng Kông (Trung Quốc) 45,56 tỷ USD…

Từ quy mô vốn đến giá trị lan tỏa

Không chỉ có quy mô vốn lớn, các khoản đầu tư từ những nền kinh tế thành viên APEC còn tạo sức lan tỏa mạnh mẽ tới kinh tế - xã hội Việt Nam. Câu chuyện của Samsung là một ví dụ. Trong một chia sẻ hồi tháng 7/2026, ông Peter Kim, Tổng giám đốc HSBC Hàn Quốc đã nhấn mạnh, đầu tư của Hàn Quốc vào Việt Nam đang chuyển dịch mạnh mẽ lên các nấc thang giá trị cao hơn, từ lắp ráp sang sản xuất tiên tiến, nghiên cứu và phát triển (R&D).

Dẫn câu chuyện của Samsung, ông Peter Kim đã nhắc đến vị thế của Việt Nam như một trung tâm sản xuất điện thoại thông minh, với hơn 2 tỷ sản phẩm đã được xuất xưởng. Hơn thế, Samsung còn mở tại Việt Nam một trung tâm R&D lớn nhất Đông Nam Á, quy tụ hàng ngàn kỹ sư Việt Nam làm việc.

Không chỉ Samsung, các khoản đầu tư của LG, Canon, Amkor, Marvell, Synopsys… cũng đang góp phần đưa Việt Nam trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu. Trong các báo cáo gần đây, Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) thường xuyên nhắc đến những khoản đầu tư lớn của các nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn, AI… Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khi báo cáo trước Quốc hội cũng khẳng định điều này.

Theo Thủ tướng, Việt Nam đã và đang trở thành điểm đến đầu tư quan trọng của nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, đặc biệt trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn và công nghệ cao. Nhiều tên tuổi lớn đã được nhắc đến, như Samsung (trên 24 tỷ USD); LG (10,6 tỷ USD); Foxconn (5 tỷ USD); Intel (4,1 tỷ USD); Amkor (1,6 tỷ USD)... Bên cạnh đó còn có NVIDIA, Qualcomm, Marvell, Synopsys (Hoa Kỳ)… Đây đều là những nhà đầu tư đến từ các nền kinh tế thành viên APEC.

4-Foxconn.jpg
Nhiều nền kinh tế thành viên APEC tăng cường đầu tư vào Việt Nam. Trong ảnh: Nhà máy Foxconn ở Bắc Ninh

Các khoản đầu tư này đã thể hiện rõ nét vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam như một trung tâm sản xuất trọng yếu trong lĩnh vực đóng gói bán dẫn và chất nền tiên tiến.

Quan trọng hơn, khi các kế hoạch này được hiện thực hóa, dòng vốn FDI sẽ tiếp tục giúp Việt Nam gia tăng năng lực sản xuất, tiếp sức cho tăng trưởng. Không những vậy, dòng vốn này còn tạo điều kiện để cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, qua đó tạo sức lan tỏa cho nền kinh tế, phù hợp với định hướng đã được đề ra tại Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khi trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội mới đây cũng nhấn mạnh những đóng góp này. Lấy Samsung làm dẫn chứng, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, thời gian qua, Samsung đã rất nỗ lực trong việc kết nối với doanh nghiệp trong nước.

“Chúng tôi đã đặt yêu cầu là bây giờ Samsung đầu tư vào Việt Nam, thì trước hết phải kết nối với viện nghiên cứu và trường đại học của Việt Nam để đẩy mạnh nghiên cứu đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và cũng lựa chọn các doanh nghiệp Việt Nam để tham gia vào chuỗi của Samsung”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nói.

Mở rộng chiều sâu hợp tác đầu tư

Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 sắp diễn ra tại Trung Quốc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự sự kiện quan trọng này, kết hợp với các hoạt động làm việc song phương tại Trung Quốc từ ngày 17-20/11/2026.

Trả lời phỏng vấn báo chí, Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh, chuyến đi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trong đó có việc thúc đẩy mở cửa kinh tế, tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư…, qua đó tạo động lực mới cho hợp tác và liên kết kinh tế trong khu vực.

Cơ hội thúc đẩy hợp tác đầu tư giữa Việt Nam và các nền kinh tế thành viên APEC đang ngày càng mở rộng. Nhưng vấn đề lúc này không chỉ là tiếp tục thu hút dòng vốn từ APEC, mà còn là biến nguồn lực ấy thành năng lực cạnh tranh và sức mạnh của nền kinh tế Việt Nam. Mở rộng chiều sâu hợp tác đầu tư mới là điều quan trọng, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và đổi mới mô hình phát triển.

“Dòng FDI chất lượng cao tiếp tục chảy vào Việt Nam sẽ giúp nâng cao năng lực nội địa, đẩy nhanh quá trình hội nhập của các nhà cung ứng trong nước và bồi đắp các kỹ năng về kỹ thuật ở trình độ cao”, ông Peter Kim nhận định. Ông cũng cho rằng, trong thập kỷ tới, hợp tác Hàn Quốc - Việt Nam sẽ được định hình không chỉ bởi những dây chuyền lắp ráp, mà còn bởi các hoạt động nghiên cứu phía sau cánh cửa phòng thí nghiệm.

Câu chuyện này có lẽ không chỉ có ý nghĩa đối với riêng quan hệ hợp tác đầu tư giữa Hàn Quốc và Việt Nam. Nhật Bản - một trong những đối tác đầu tư hàng đầu của Việt Nam, cũng đang dần trở thành một “đối tác cùng phát triển”, thay vì chỉ là một đối tác đầu tư như trước đây.

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản mới đây của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hai bên đã ký kết 11 văn kiện hợp tác trong nhiều lĩnh vực chiến lược, bao gồm hạ tầng năng lượng, điện hạt nhân, trí tuệ nhân tạo… Cùng với đó, doanh nghiệp hai nước cũng đạt được 60 thỏa thuận hợp tác.

Phát biểu tại Diễn đàn Công - Tư về hợp tác kinh tế và khoa học - công nghệ Việt Nam - Nhật Bản, với chủ đề “Đồng sáng tạo công nghệ, đồng kiến tạo chuỗi giá trị tương lai”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, Việt Nam và Nhật Bản không chỉ là những đối tác tin cậy của hôm nay, mà còn có đầy đủ điều kiện để trở thành những đối tác đồng sáng tạo, cùng kiến tạo tương lai.

“Nhật Bản có thế mạnh về công nghệ, tài chính, quản trị, tiêu chuẩn chất lượng và mạng lưới thị trường toàn cầu. Trong khi đó, Việt Nam có nguồn nhân lực năng động, thị trường giàu tiềm năng, vị trí quan trọng trong mạng lưới sản xuất khu vực và khát vọng phát triển mạnh mẽ. Sự kết hợp những thế mạnh bổ trợ này sẽ tạo ra những động lực tăng trưởng mới cho cả hai nền kinh tế”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Không chỉ với Nhật Bản hay Hàn Quốc, việc đẩy mạnh hợp tác giữa Việt Nam với từng thành viên APEC nói riêng và cả cộng đồng APEC nói chung sẽ giúp nền kinh tế Việt Nam có thêm nguồn lực cho một bước tiến phát triển mới trong tương lai.

Nguyên Đức