Chuyên viên phân tích kinh doanh là gì?

Chuyên viên phân tích kinh doanh - CVPTKD (BA - business analyst) chịu trách nhiệm thu hẹp khoảng cách giữa CNTT và kinh doanh bằng cách sử dụng phân tích dữ liệu để đánh giá các quy trình, xác định yêu cầu và cung cấp các khuyến nghị và báo cáo dựa trên dữ liệu cho các nhà quản lý cấp cao và các bên liên quan.

CVPTKD tương tác với lãnh đạo kinh doanh và người dùng để hiểu cách những thay đổi dựa trên dữ liệu đối với quy trình, sản phẩm, dịch vụ, phần mềm và phần cứng có thể cải thiện hiệu quả và tăng thêm giá trị. CVPTKD phải trình bày rõ ràng những ý tưởng đó nhưng cũng phải cân bằng chúng với những gì khả thi về mặt công nghệ, tài chính và chức năng. Tùy thuộc vào vai trò, một CV phân tích kinh doanh có thể làm việc với dữ liệu để cải thiện sản phẩm, phần cứng, công cụ, phần mềm, dịch vụ hoặc quy trình.

Viện Phân tích Kinh doanh Quốc tế (IIBA), một hiệp hội chuyên nghiệp phi lợi nhuận, coi CVPTKD là một tác nhân của sự thay đổi, và cho rằng phân tích kinh doanh là một phương pháp có kỷ luật để giới thiệu và quản lý sự thay đổi trong các tổ chức, cho dù đó là các doanh nghiệp vì lợi nhuận, chính phủ hay các tổ chức phi lợi nhuận.

Tác động của AI đến vai trò của CVPTKD

Khi AI trở nên phổ biến trong ngành công nghệ, CVPTKD đang đón nhận nó như một công cụ để tự động hóa các công việc lặp đi lặp lại trong công việc. Các công cụ AI có thể được sử dụng cho quy trình làm việc và lập sơ đồ, lập bản đồ quy trình, phân tích dữ liệu, và để tự động hóa biên bản cuộc họp và ghi chép lại các cuộc họp nơi các yêu cầu được thiết lập, tất cả đều được thiết kế để tăng tốc quá trình phân tích dữ liệu, tạo hình ảnh trực quan, ghi chép và viết các câu chuyện người dùng và tiêu chí chấp nhận.

Các công cụ AI cũng có thể giúp xác định các mẫu, thông tin chi tiết và các điểm dữ liệu độc đáo mà con người có thể bỏ sót, và cho phép tạo ra thông tin chi tiết nhanh hơn cho các tổ chức.

Tất nhiên, cũng như tất cả các công cụ AI khác, chúng vẫn cần con người giám sát các lời nhắc, kịch bản và đánh giá đầu ra của AI để đảm bảo chúng chính xác và hợp lệ. Mặc dù chúng không thể thay thế công việc của CVPTKD, nhưng AI có thể giúp họ dành nhiều thời gian hơn cho việc phân tích và ra quyết định một cách thấu đáo, thay vì các nhiệm vụ thường ngày như thu thập và tóm tắt dữ liệu, và truy vấn.

Mô tả công việc của chuyên viên phân tích kinh doanh

Chuyên viên phân tích kinh doanh chịu trách nhiệm tạo ra các mô hình mới hỗ trợ các quyết định kinh doanh bằng cách làm việc chặt chẽ với các nhóm tài chính và CNTT để thiết lập các sáng kiến và chiến lược nhằm cải thiện doanh thu và tối ưu hóa chi phí. CVPTKD cần có hiểu biết sâu sắc về các yêu cầu pháp lý và báo cáo, và có nhiều kinh nghiệm trong dự báo, lập ngân sách và phân tích tài chính kết hợp với việc nắm vững các chỉ số hiệu suất chính (KPI).

Công việc của một CVPTKD thường bao gồm lập ngân sách và dự báo, lập kế hoạch và giám sát, phân tích chênh lệch, định giá, báo cáo và tạo ra một phân tích kinh doanh chi tiết nhằm vạch ra các vấn đề, cơ hội và giải pháp cho doanh nghiệp. CVPTKD cần có khả năng xác định các yêu cầu kinh doanh và báo cáo lại cho các bên liên quan.

Vì CVPTKD có nhiệm vụ ưu tiên các yêu cầu kỹ thuật và chức năng, xác định những gì khách hàng muốn và xác định những gì khả thi để thực hiện, nên vai trò này đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về các hệ thống, cách chúng hoạt động, những người cần tham gia và các bước cần thiết để mọi người cùng tham gia.

Vai trò này liên tục phát triển, đặc biệt khi các công ty ngày càng dựa nhiều hơn vào dữ liệu để tư vấn cho hoạt động kinh doanh. Mỗi công ty đều có những vấn đề khác nhau mà một nhà phân tích kinh doanh có thể giải quyết, cho dù đó là xử lý các hệ thống cũ lỗi thời, công nghệ thay đổi, quy trình bị gián đoạn, sự không hài lòng của khách hàng hoặc các tổ chức lớn, hoạt động theo kiểu phân mảnh.

Kỹ năng của chuyên viên phân tích kinh doanh

Vị trí của CVPTKD đòi hỏi cả kỹ năng cứng và kỹ năng mềm, vì họ cần biết cách thu thập, phân tích và báo cáo xu hướng dữ liệu, chia sẻ thông tin đó với người khác và áp dụng nó vào các mục tiêu và nhu cầu kinh doanh.

Không phải tất cả các CVPTKD đều cần có nền tảng về CNTT nếu họ có hiểu biết chung về cách thức hoạt động của các hệ thống, sản phẩm và công cụ. Ngược lại, một số người có nền tảng CNTT vững chắc và ít kinh nghiệm về kinh doanh, nhưng lại quan tâm đến việc chuyển từ CNTT sang vai trò kết hợp này, thường đóng vai trò là người truyền đạt thông tin giữa bộ phận kinh doanh và CNTT của tổ chức. Vì vậy, có kinh nghiệm sâu rộng trong bất kỳ lĩnh vực nào cũng có thể có lợi cho CVPTKD.

Một số kỹ năng và kinh nghiệm quan trọng nhất đối với một CVPTKD là:

• Kỹ năng giao tiếp bằng lời nói và văn bản

• Kỹ năng giao tiếp cá nhân, tổ chức, điều phối và tư vấn

• Tư duy phân tích và giải quyết vấn đề

• Chú trọng đến chi tiết và khả năng làm việc chính xác cao

• Kiến thức về cấu trúc kinh doanh

• Phân tích các bên liên quan và phân tích chi phí-lợi ích

• Mô hình hóa quy trình

• Hiểu biết về mạng lưới, cơ sở dữ liệu và các công nghệ khác

Công cụ và phần mềm phân tích kinh doanh

Các chuyên viên phân tích kinh doanh thường dựa vào các phần mềm như Excel, PowerPoint và Access của Microsoft, cũng như SQL, Google Analytics và Tableau. Những công cụ này giúp CVPTKD thu thập và sắp xếp dữ liệu, tạo biểu đồ, viết tài liệu và thiết kế hình ảnh trực quan để giải thích các phát hiện. Bạn không nhất thiết phải có kỹ năng lập trình hoặc cơ sở dữ liệu cho vị trí CVPTKD, nhưng nếu đã có những kỹ năng này thì sẽ rất có lợi. Tuy nhiên, loại phần mềm và công cụ cần sử dụng sẽ phụ thuộc vào chức danh công việc của vị trí và yêu cầu của tổ chức.

LTV