Ngân hàng Nhà nước xem xét nới lỏng cách tính LDR: Hạ nhiệt thanh khoản và lãi suất

Từ đầu năm nay, 100% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước chính thức bị loại trừ khỏi tổng tiền gửi khi xác định tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR), theo quy định của Thông tư số 26/2022/TT-NHNN ngày 31/12/2022 sửa đổi Thông tư số 22/2019/TT-NHNN.

Trong bối cảnh lượng tiền gửi Kho bạc có thời điểm lên tới nửa triệu tỷ đồng, quy định trên gây áp lực thanh khoản đáng kể cho các ngân hàng, buộc các ngân hàng phải bù đắp bằng các giải pháp như: vay mượn nhiều hơn trên thị trường liên ngân hàng, phát hành giấy tờ có giá (trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi), tăng lãi suất để huy động vốn...

Chính vì vậy, theo Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), trong cuộc họp của NHNN với các ngân hàng thương mại diễn ra ngày 09/04/2026, các bên đã thảo luận về việc tăng tính linh hoạt cho quy định này để hạ nhiệt thị trường. Có ba hướng nới lỏng đang dược cân nhắc.

Thứ nhất, xem xét sửa đổi hoặc gia hạn lộ trình tại Thông tư 26. theo đó, tại cuộc họp giữa NHTM với 46 ngân hàng thương mại ngày 9/4, có ý kiến đề xuất cho phép duy trì việc tính một phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước (ví dụ duy trì ở mức 20% như năm 2025) thêm một thời gian nữa thay vì cắt bỏ hoàn toàn về 0%.

Thứ hai, điều chỉnh kỹ thuật trong công thức tính LDR. Tại cuộc họp, một số ngân hàng thươngmaij đề nghị NHNN xem xét mở rộng các cấu phần được tính vào "Huy động", ví dụ như các khoản vay dài hạn từ các định chế tài chính quốc tế hoặc các chứng chỉ tiền gửi dài hạn với tỷ lệ cao hơn để giảm áp lực huy động dân cư.

Thứ ba, tăng hạn mức LDR: Một vài ý kiến từ phía các ngân hàng cổ phần cho rằng trong bối cảnh thanh khoản hệ thống có áp lực cục bộ, NHNN có thể xem xét nới trần LDR từ 85% lên cao hơn (ví dụ 87-90%) cho những ngân hàng có chỉ số an toàn vốn (CAR) tốt.

Thông tư 26/2022/TT-NHNN đưa ra lộ trình giảm phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (KBNN) được đưa vào tổng tiền gửi trong tính toán tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) với tỷ lệ khấu trừ tăng dần. Cụ thể, cấu phần nguồn vốn này trong tổng tiền gửi bị khấu trừ 50% trong năm 2023, 60% trong năm 2024, 80% trong năm 2025 và 100% từ năm 2026 trở đi.

Từ đầu năm nay, quy định trên khiến tỷ lệ LDR tại các ngân hàng quôc doanh tăng cao. Để kéo LDR về mức an toàn (dưới 85%), các ngân hàng phải chạy đua tăng lãi suất huy động từ dân cư, phần nào khiến cuộc đua lãi suất trở nên nóng hơn. Nếu việc nới lỏng quy định về tỷ lệ khấu trừ tiền gửi KBNN được thông qua sẽ góp phần giảm áp lực tăng lãi suất tại nhóm này, đồng thời đóng vai trò mỏ neo cho hệ thống, định hướng điều chỉnh mặt bằng lãi suất ổn định hơn.

Các chuyên gia phân tích Công ty Chứng khoán KB Việt Nam cho rằng, nếu việc nới lỏng cách tính LDR trên được thực hiện, áp lực tăng lãi suất trên thị trường 1 (thị trường dân cư) sẽ giảm hẳn.

Nhóm ngân hàng được hưởng lợi nhiều nhất nếu quy định trên được nới lỏng là nhóm ngân hàng quốc doanh. Nếu được thông qua, quy định mới về cách tính LDR sẽ giúp nhóm NHTM Nhà nước cải thiện đáng kể tỷ lệ LDR (hiện đã bám khá sát mức trần 85%), do nhóm này nắm giữ hầu hết nguồn tiền gửi KBNN vào hệ thống ngân hàng, qua đó mở rộng thêm dư địa tăng trưởng tín dụng trong thời gian tới.

H.T