IFC và bài toán chuyển hóa 19,1 tỉ đô cam kết vào nền kinh tế thực

Trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM (VIFC-HCMC) vừa có những bước tiến mới dù vẫn đang ở trong giai đoạn thiết lập hệ thống hạ tầng phần cứng và phần mềm, khi những hoạt động xúc tiến đầu tư mang lại kết quả khả quan đầu tiên. Trong bối cảnh này, Tạp chí Kinh tế Sài Gòn có buổi trao đổi với PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành của VIFC-HCMC, về khả năng chuyển hóa dòng vốn cam kết đi vào thực tế.

Đứng trên vai người khổng lồ

KTSG Online: Sau cái tên Sàn giao dịch chứng khoán Nasdaq (Mỹ), mới đây VIFC-HCMC lại bắt tay cùng Sở giao dịch chứng khoán London (Anh). Điều này có ý nghĩa gì thưa ông?

- Ông Nguyễn Hữu Huân: Thông qua việc hợp tác với các trung tâm và định chế tài chính hàng đầu thế giới như Sở Giao dịch Chứng khoán London (LSE) hay Nasdaq, VIFC-HCMC kỳ vọng mở ra cánh cửa lớn để thâm nhập sâu rộng vào thị trường quốc tế. Hợp tác này không chỉ giúp Việt Nam tiếp cận và ứng dụng trực tiếp những công nghệ tài chính tiên tiến nhất mà còn tạo điều kiện kết nối, thu hút nguồn vốn khổng lồ từ các thị trường phát triển bậc nhất toàn cầu như Mỹ, Anh và châu Âu.

Vậy cho đến nay, chúng ta đã kêu gọi được bao nhiêu “đại bàng” rồi?

- VIFC-HCM mới chỉ thành lập được vài tháng nhưng đã có kết quả bước đầu, khi tổng nguồn vốn cam kết cho đến nay khoảng 19,1 tỷ đô la. Con số này cho thấy chiến lược của VIFC-HCMC trong thời gian qua vẫn đang đi đúng hướng.

Tuy nhiên, đó mới chỉ là vốn cam kết, cái chúng ta cần là vốn giải ngân cân thực tế. Khi nào nhà đầu tư giải ngân, dòng vốn chảy vào IFC thì mới thực sự trở thành kênh dẫn vốn vào nền kinh tế.

Dĩ nhiên để chuyển từ cam kết đến giải ngân thực tế sẽ cần mất nhiều thời gian. Không chỉ chúng ta cần hoàn thiện quy chế thành lập mà ngay cả các tập đoàn lớn cũng có quy trình riêng. Tuy nhiên, với IFC thì quy trình sẽ rất nhanh gọn. Để thu hút dòng vốn thực, chúng tôi đang gấp rút xây dựng cơ chế, chẳng hạn như hoàn thiện xong quy chế hoạt động, có quy định về cấp phép thành viên, đặc biệt là ngân hàng.

Kỳ vọng ở những cơ chế mới

Có vốn cam kết rồi nhưng hiện IFC đang gặp khó khăn gì để chuyển hóa chúng thành vốn thực?

- Nếu nói khó khăn thì có rất nhiều, từ vốn, hạ tầng và cả thể chế dù đã có Nghị quyết và Nghị định tương đối hoàn thiện. Tuy nhiên nếu nhìn sang các nước xung quanh, khung pháp lý chúng ta vẫn còn tương đối mỏng, đặc biệt là những quy định liên quan đến cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và những cái quy định liên quan đến tài chính xanh và tài chính số. Hoàn thiện nền tảng thể chế vững chắc là yếu tố quan trọng vì các các nhà đầu tư nước ngoài rất quan tâm điều này.

Điểm thứ hai là câu chuyện của công nghệ và hạ tầng. Hiện nay chúng ta gần như phải xây dựng từ con số 0, nhưng cũng sẽ có những thuận lợi của người đi sau vì có thể tiến lên xây dựng trung tâm hiện đại.

Trong chuyến đi New York vừa qua, một trong những trung tâm tài chính quốc tế lớn nhất thế giới hiện nay, các quỹ đầu tư hàng đầu đều tỏ ra rất quan tâm đến VIFC-HCMC và sẵn sàng tham gia, nhưng cũng đặt nhiều câu hỏi.

Rõ ràng nếu những cái đại bàng lớn trên thế giới mà họ đến Việt Nam mà họ không thấy được những cái ưu đãi hoặc là hệ sinh thái chưa hoàn thiện thì khó có thể ở lâu. Đón đại bàng là một chuyện nhưng giữ họ ở lại còn quan trọng hơn.

Chúng tôi cũng có đi qua San Francisco, thủ phủ về công nghệ hàng đầu của Mỹ ở thung lũng Silicon, những công ty fintech cũng tỏ ý sẵn sàng tham gia, để chúng ta hướng đến có một hệ sinh thái toàn diện và tập trung nhiều hơn về lĩnh vực fintech để tạo ra sự khác biệt.

Nói về công nghệ tài chính, trong sự kiện gần đây, VIFC-HCMC cũng vừa ra mắt Fintech Hub. Điều này có ý nghĩa gì đặc biệt?

- Fintech Hub là một trong bốn trụ cột chiến lược, với mục tiêu hình thành hệ sinh thái công nghệ tài chính hoàn thiện, từ đó góp phần thúc đẩy, hỗ trợ quá trình phát triển của trung tâm tài chính quốc tế.

Trong mục tiêu xây dựng hệ sinh thái hoàn thiện, sẽ có các nhóm khác nhau như nhóm phát triển hạ tầng phần cứng và phần mềm. Các công ty lớn khi tham gia có thể phát triển những công nghệ như AI, blockchain hay trung tâm dữ liệu.

Nhóm thứ hai là ứng dụng bao gồm cả fintech trong và ngoài nước, có thể kết hợp với nhau để nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới trong cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Nhóm thứ ba là các quỹ đầu tư mạo hiểm, nhóm thứ tư là công ty khởi nghiệp. Nhiệm vụ của chúng ta là cần phải ươm tạo những công ty này lớn mạnh trở thành kỳ lân và mở rộng thêm hệ sinh thái.

Cuối cùng, hệ sinh thái hoàn thiện còn bao gồm cả lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực, cung cấp nhiều dịch vụ đi theo như kế toán, thuế, tư vấn… Nhờ đó, các công ty thành lập tại IFC chỉ cần mất khoảng 1 tuần là đi vào vận hành luôn thay vì từ 6 tháng đến 1 năm như bên ngoài.

Có vẻ như điểm cốt lõi trong câu chuyện phát triển IFC vẫn là cơ chế đặc thù?

- Nhìn chung chúng ta sẽ cần những cái cơ chế trao quyền, tự chủ nhiều hơn để có thể đẩy nhanh tiến độ đặt ra trong thời gian tới. Mặt khác cũng cần những cơ chế khuyến khích doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn nước ngoài để hỗ trợ phát triển hạ tầng, công nghệ cũng như hoạt động điều hành, giám sát của IFC.

Bên cạnh đó, một điểm đáng chú ý khác là ngoài những Nghị quyết về cơ chế đặc thù cho thành phố, Luật đô thị đặc biệt sắp ra đời đang được kỳ vọng sẽ là sự đột phá về mặt thể chế và trao quyền nhiều hơn cho TPHCM.

Trong đó, vấn đề quan trọng là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, đưa thành phố trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, thử nghiệm những chính sách mới mà nếu thành công có thể nhân rộng cả nước và luật hóa. Riêng với IFC, phạm vi thử nghiệm có thể được mở rộng hơn là ranh giới hành chính, từ đó giúp các công ty có thị trường thử nghiệm lớn hơn.

Xin cảm ơn ông!

Dũng Nguyễn