Thủ tướng: Không chấp nhận tăng trưởng cao mà bất ổn vĩ mô

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại tổ - Ảnh: PT.

Sáng 10/4 Quốc hội tiếp tục thảo luận tổ về kinh tế, xã hội, đầu tư công, ngân sách.

Phát biểu tại tổ 11, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá rất cao các ý kiến xác đáng của các vị đại biểu Quốc hội, tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau.

Ông cũng chia sẻ khi các đại biểu phải tiếp nhận quá nhiều báo cáo, từ kinh tế - xã hội, đầu tư công, ngân sách, tài chính quốc gia…trong một kỳ họp.

Để đại biểu dễ tiếp cận hơn, Thủ tướng cho biết sẽ kiến nghị để đơn giản hóa theo hướng, báo cáo kinh tế - xã hội sẽ nói hết các vấn đề trên, nếu đại biểu cần chi tiết hơn Chính phủ sẽ báo cáo các phụ lục về chi tiêu ngân sách, về đầu tư công, vay trả nợ công…

Tạo hành lang thông thoáng cho cỗ xe kinh tế

Hồi âm quan tâm của đại biểu về kinh tế - xã hội, với mục tiêu tăng trưởng 2 con số ở nhiệm kỳ mới, Thủ tướng nhấn mạnh đã được thống nhất rất cao. Điểm quan trọng nhất mà Chính phủ báo cáo Quốc hội và yêu cầu các cấp, các ngành, các cơ quan trực thuộc Chính phủ đó là: chúng ta phải thống nhất từ nhận thức đến tư duy và hành động.

“Nếu có sự đồng hành của Quốc hội, các cơ quan của Chính phủ, bộ ngành, các địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, tôi tin là chúng ta phấn đấu quyết tâm và có thể đạt được. Và chúng ta có cơ sở chứ không phải là chúng ta đặt mục tiêu ra mà không có cơ sở để thực hiện”, Thủ tướng khẳng định.

Với riêng năm 2026, người đứng đầu Chính phủ cho biết, có các chỉ tiêu từng ngành, từng lĩnh vực, công nghiệp xây dựng, thương mại dịch vụ, nông nghiệp tăng trưởng bao nhiêu và phân bổ chỉ tiêu cho các địa phương, để từng ngành địa phương phải phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Phiên thảo luận tại tổ 11 sáng 10/4.

Để có thể đạt được tăng trưởng cao hai con số, Thủ tướng đề cập các đột phá chiến lược tại Nghị quyết Đại hội Đảng.

Đầu tiên là về thể chế, theo Thủ tướng “nói nôm na là thể chế như một con đường để tạo hành lang thông thoáng cho cỗ xe kinh tế của Việt Nam phát triển”. Ông cho biết Trung ương, Bộ Chính trị đang giao cho Ban Chính sách chiến lược Trung ương nghiên cứu trình với Hội nghị Trung ương 3 nghị quyết đổi mới mô hình tăng trưởng.

“Trước khi có nghị quyết đó, hiện nay chúng ta vẫn tiếp tục những nỗ lực, cỗ xe kinh tế Việt Nam vẫn chạy, vẫn cỗ xe đó nhưng nếu có thể chế đồng bộ giống như là đường được nâng cấp chất lượng cao thì chúng ta vẫn có thể đạt được tốc độ cao hơn. Cho nên thể chế vẫn là vấn đề then chốt nhất để quyết định”, Thủ tướng phát biểu.

Người đứng đầu Chính phủ cũng cho biết thêm, trong năm 2026 này, một loạt các vấn đề về thể chế phải được xử lý một cách dứt điểm, như tổng rà soát hệ thống pháp luật Việt Nam, xây dựng chiến lược hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Về những vấn đề trực tiếp liên quan đến hoạt động của các địa phương mà đại biểu kiến nghị rất nhiều – là những vướng mắc trong việc vận hành, hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp – Thủ tướng cho biết trong quý II năm 2026, Chính phủ sẽ phối hợp để xử lý dứt điểm những vướng mắc về các quy định để tạo điều kiện cho chính quyền địa phương hai cấp hoạt động một cách thông suốt, hiệu quả.

Ông nhấn mạnh, các địa phương muốn đạt được tăng trưởng hai con số thì sứ mệnh kiến tạo phát triển của chính quyền cấp xã, phường, địa phương đóng vai trò then chốt.

Vì thế, năm 2026 là năm hướng về cơ sở và lấy mục tiêu là củng cố và tăng cường chất lượng của cán bộ ở cấp cơ sở làm phương châm hành động cho năm nay về công tác hoàn thiện tổ chức bộ máy.

Cho rằng các địa phương muốn phát triển kinh tế - xã hội thì phải có quy hoạch, Thủ tướng nhắc lại trong tờ trình của Chính phủ đã nói là năm 2026, hoàn thành rà soát, điều chỉnh, phê duyệt và triển khai các quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch quốc gia, bảo đảm đồng bộ, thống nhất với yêu cầu tăng trưởng “2 con số”6. Cùng với đó là hoàn thành rà soát, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất trong quý II/2026…

Chia sẻ với ý kiến đại biểu về tiếp tục gỡ vướng về đất đai cho các dự án, Thủ tướng cho biết ngày 8/4 đã họp về vấn đề này.

“Có những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội, chúng tôi cố gắng hoàn thiện báo cáo cấp có thẩm quyền để đến đợt họp thứ hai của kỳ họp này, Chính phủ sẽ trình Quốc hội để bổ sung vào nghị quyết. Chúng ta phải nghiên cứu sửa đổi, báo cáo Quốc hội cho phép sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị quyết 170 của Quốc hội để xử lý những dự án tồn đọng về đất đai. Và chúng tôi quyết tâm là trong quý II phải hoàn thành các phương án để xử lý dứt điểm”, Thủ tướng thông tin.

Kể cả những dự án năng lượng tái tạo mà Bộ Công Thương đang chỉ đạo, Thủ tướng cho biết tới đây cũng phải giao cho các doanh nghiệp có liên quan như Tập đoàn Điện lực phải phối hợp trong thẩm quyền của Tập đoàn để tháo gỡ, đưa các dự án vào hoạt động bình thường.

Trước khi nói đến nguồn lực, động lực tăng trưởng mới thì một nguồn lực rất lớn đang tồn đọng ở hàng nghìn dự án, nếu được khơi thông trở lại, đó chính là một trong những nguồn lực rất lớn để góp phần cho tăng trưởng, Thủ tướng nhấn mạnh.

Về cải cách hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, người đứng đầu Chính phủ thông tin, ngày 8/4 ông đã giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ ngành tổng rà soát lại các điều kiện hành chính và thủ tục kinh doanh, và phải kiên quyết cắt giảm về thời gian và chi phí tuân thủ và cũng phải kiên quyết cắt giảm cả điều kiện và thủ tục kinh doanh.

“Tôi cũng đã giao cho các đồng chí Phó Thủ tướng được phân công phụ trách lĩnh vực, phải trực tiếp làm việc với Bộ Tư pháp và các bộ ngành, đến 15/ 4 phải trình Chính phủ phương án để cắt giảm. Đây là việc có thể làm được ngay và có thể hỗ trợ cho cộng đồng doanh nghiệp và người dân, tạo lòng tin đối với cơ chế chính sách của Nhà nước và giảm chi phí tuân thủ, chi phí của nền kinh tế, như vậy sẽ thúc đẩy các hoạt động đầu tư sản xuất kinh doanh. Đấy là những biện pháp về thể chế quan trọng nhất”, Thủ tướng phát biểu.

Đảm bảo kiểm soát sự ổn định vĩ mô.

Chia sẻ quan tâm cùa đại biểu về nguồn lực và phân bổ nguồn lực, Thủ tướng nói trước khi có thể thụ hưởng được những thành quả từ phát triển khoa học công nghệ thì bắt buộc vẫn phải dựa vào các động lực tăng trưởng truyền thống đó là xuất khẩu, công nghiệp xây dựng, thương mại dịch vụ.

Ông cho biết tổng vốn đầu tư bình quân toàn xã hội 5 năm cho giai đoạn tới là 40% GDP, là 38,5 triệu tỷ. Trong khi nhiệm kỳ 2021-2025 thì tổng đầu tư toàn xã hội chỉ khoảng 33%, thì con số của nhiệm kỳ này là áp lực lớn.

Về con số cụ thể, Thủ tướng cho biết dự kiến nhiệm kỳ này tổng vốn đầu tư công là trên 8 triệu tỷ đồng trong khi nhiệm kỳ trước đầu tư công chỉ có 2,87 triệu tỷ Huy động vốn của ngân sách nhà nước nhiệm kỳ này là phải đạt 6,5 triệu tỷ, so với nhiệm kỳ trước tăng 2,7 lần, theo Thủ tướng cũng là áp lực rất lớn.

Mà vốn đầu tư công khoảng trên 8 triệu tỷ đồng chỉ chiếm trên 20% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Khoảng 80% còn lại là huy động từ các nguồn lực khác, là nguồn lực của doanh nghiệp ở trong nước, nguồn lực đầu tư của xã hội, nguồn vốn đầu tư nước ngoài (đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp).

“Vậy thì bắt buộc chúng ta phải có những giải pháp rất cụ thể để có thể huy động được những nguồn lực như vậy đưa vào sản xuất kinh doanh. Nếu chúng ta không tạo một hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, khuyến khích người dân và doanh nghiệp đầu tư thì làm sao chúng ta có thể huy động được nguồn lực 80% từ vốn đầu tư toàn xã hội và vốn đầu tư nước ngoài”, Thủ tướng nói.

Trao đổi với đại biểu Quốc hội, Thủ tướng cũng nêu rõ, tăng trưởng phải đi kèm với ổn định và kiểm soát được các cân đối lớn của nền kinh tế, không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao mà lại bất ổn vĩ mô.

Nhấn mạnh cái giá phải trả cho bất ổn vĩ mô còn lớn hơn rất nhiều, Thủ tướng nói thêm, chúng ta có thể thúc đẩy các hình thức đầu tư để đạt tăng trưởng ngắn hạn nhưng đổi lại là những vấn đề bất ổn trong trung và dài hạn thì cái giá phải trả đối với nền kinh tế sẽ còn rất lớn.

Vì thế, Thủ tướng nêu rõ, Chính phủ ý thức sâu sắc việc sẽ phải thực hiện các biện pháp để đảm bảo kiểm soát sự ổn định vĩ mô. Ông cho biết thường xuyên chỉ đạo các bộ ngành, đặc biệt là Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công Thương trong việc phối hợp xử lý, điều tiết thị trường xăng dầu, thị trường tiền tệ để kiểm soát được các diễn biến hiện nay. Tác động lớn từ bên ngoài là đương nhiên, song theo Thủ tướng trong nước phải chủ động có các biện pháp điều tiết để giảm bớt những tác động mạnh đến thị trường trong nước.

Những biện pháp trên phải tiến hành đồng thời, cho nên, Theo Thủ tướng, năm 2026 là năm bản lề rất quan trọng để chúng ta có thể tạo được nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.

Nguyễn Lê